Menopozun beyne etkisi: Uzmandan kadınlara uyarı ve öneriler
Unutkanlık, dikkat kaybı ve zihinsel yavaşlama menopozla ilişkili olabilir
Menopoz sonrası dönemde sıkça bildirilen unutkanlık, dikkat dağınıklığı ve zihinsel yavaşlama gibi yakınmaların bilimsel temeli giderek netleşiyor. Yapılan kapsamlı araştırmalar, menopozun yalnızca hormonal bir değişim olmadığını; bilişsel işlevler ve beyin yapıları üzerinde de etkileri olabileceğini gösteriyor.
UK Biobank verileri kullanılarak Psychological Medicine dergisinde yayımlanan çalışmada yaklaşık 125 bin kadının verileri incelendi. Bulgular, menopoz sonrası dönemde reaksiyon süresi, hafıza ve dikkatle ilgili bazı bilişsel testlerde değişiklikler olabileceğini ortaya koydu. Araştırmada ayrıca hipokampus ve entorhinal korteks gibi hafıza ile ilişkili beyin bölgelerinde yapısal farklılıklar saptandığı bildirildi.
Medicana Çamlıca Hastanesi Nöroloji Uzmanı Dr. Hilal Taştekin Toz, menopozun doğası ve beyne etkileri hakkında şunları aktardı: "Menopoz, yumurtalık fonksiyonlarının azalmasıyla birlikte östrojen ve progesteron seviyelerinde düşüşün yaşandığı, adet döngüsünün kalıcı olarak sona erdiği doğal bir yaşam evresidir." Uzman ayrıca bu dönemin genellikle 45-55 yaşları arasında görüldüğünü ve hormon değişikliklerinin yalnızca fiziksel belirtilerle sınırlı kalmayıp bilişsel ve duygusal işleyişi de etkileyebileceğini vurguladı.
Çalışmada hormon replasman tedavisi (HRT) kullanan bazı kadınların belirli bilişsel testlerde daha iyi performans sergilediği rapor edildi. Ancak uzmanlar bu sonucun hormon tedavisinin doğrudan bilişi iyileştirdiği anlamına gelmediğini; daha çok menopozdaki hormonal değişimlerin beyin fonksiyonlarıyla ilişkisine işaret ettiğini belirtiyor.
Dr. Hilal Taştekin Toz uyarısını şöyle sürdürdü: "Menopoz bir hastalık değildir ancak beyni de etkileyen doğal bir geçiş dönemidir. Bu dönemde ortaya çıkan unutkanlık, dikkat sorunları ve zihinsel yavaşlama gibi yakınmalar 'normal yaşlanma' bahanesiyle göz ardı edilmemelidir. Gerekli durumlarda nörolojik değerlendirme yapılması büyük önem taşır."
Uzman, menopoz döneminin yönetiminde yaşam tarzı değişikliklerinin ve kişiye özel yaklaşımların önemine dikkat çekerek şu önerileri sıraladı: zihinsel aktiviteyi sürdürmek, uyku hijyenine dikkat etmek ve uygun hastalarda bireyselleştirilmiş tedavi planları uygulamak. Bu önlemlerin bilişsel yakınmaların yönetiminde belirleyici olabileceği belirtildi.
Araştırma sonuçları ve uzman görüşleri bir arada değerlendirildiğinde menopozun kadın beyin sağlığı için kritik bir eşik olduğu ortaya çıkıyor. Uzmanlar, kadınların bu süreci yalnızca geçici şikayetler olarak görmeyip bilinçli takip ve profesyonel destekle yaşam kalitelerini koruyabileceklerini vurguluyor.
UZM. DR. HİLAL TAŞTEKİN TOZ, GEREKİRSE NÖROLOJİK DEĞERLENDİRMEDEN GEÇİRİLMESİNİN BÜYÜK ÖNEM TAŞIDIĞINA DİKKAT ÇEKTİ.
