İzmir'de barajlar yağışlarla toparlanıyor; 'yağmur bombası' tartışması sürüyor
İZSU verileri ve uzman görüşleri
İzmir genelinde son günlerde etkili olan sağanak yağışlar, barajlardaki su seviyelerinde yükselişe neden oldu. İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından gündeme getirilen 'yağmur bombası' projesi, uzmanların değerlendirmelerine konu oldu.
İZSU Genel Müdürlüğü verilerine göre havzalardaki su akışı hızlanırken baraj doluluklarında artış gözlendi. Kentin en önemli su kaynağı Tahtalı Barajı'nda su seviyesi dip noktadan döndü ve yüzde 1,11 seviyesine yükseldi. Ayrıca Çeşme Kutlu Aktaş ve Balçova barajlarında da doluluk artışı kaydedildi.
Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) Çevre, Biyoçeşitlilik ve İklim Değişikliği Çalışma Grubu Üyesi Prof. Dr. Doğan Yaşar, 'yağmur bombası' yönteminin tarihçesi ve taşıdığı riskler hakkında açıklamalarda bulundu. Yaşar, yöntemin 1946'dan beri bilindiğini ancak kesin başarısının kanıtlanmadığını hatırlattı.
Prof. Dr. Yaşar, yöntemin bulutlara gümüş iyodür enjekte edilmesine dayandığını ve hedeflenen artışın yüzde 2 ila 5 aralığında olduğunu belirterek, 'ABD 2003'te, İsrail 2020'de bu yöntemi terk etti. Çin ise 2014'te yoğun gümüş iyodür kullanımının toprak ve suyu zehirlediğini tespit ederek uygulamayı durdurdu. Türkiye'de de 1991 Pinatubo yanardağı patlaması sonrası 1992 kuraklığında bu yöntem 25 denemeyle denendi ancak sonuç alınamadı; yağışlar rüzgarla başka şehirlere kaydı.' dedi.
Barajlardaki toparlanma ivmesine dikkat çeken Prof. Dr. Yaşar, Tahtalı Barajı'ndaki doluluk oranının en dip seviyeden toparlandığını, yüzde 0,98 seviyelerinden yükselen suyun gelen yağışlarla ay sonuna kadar yüzde 2-3 bandına oturmasının öngörüldüğünü, 2026 yılının yağışlı bir yıl olacağı tahminiyle nisan sonu veya mayıs başında doluluk oranının yüzde 15 seviyelerini aşmasının beklendiğini ifade etti.
Yaşar, su sorununun varlığından ziyade yönetim eksikliğinin ön planda olduğunu vurgulayarak, 'İzmir'de ve Türkiye'de su sorunu yoktur, yönetimsel strateji eksikliği vardır. Fransa ve ABD gibi deniz suyu arıtma teknolojisine sahip ülkeler bile önceliği su tasarrufuna veriyor. Çevresel riskleri ve bilimsel belirsizliği olan yöntemler yerine, mevcut su kaynaklarının doğru yönetilmesi gerekmektedir.' diye konuştu.
İZMİR GENELİNDE SON GÜNLERDE ETKİLİ OLAN SAĞANAK YAĞIŞLAR, BARAJLARDAKİ SU SEVİYELERİNİ YUKARI TAŞIMAYA BAŞLADI. İZMİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ'NİN KURAKLIKLA MÜCADELE KAPSAMINDA GÜNDEME GETİRDİĞİ "YAĞMUR BOMBASI" PROJESİNİ DEĞERLENDİREN PROF. DR. DOĞAN YAŞAR, GELİŞMİŞ ÜLKELERİN ÇEVRESEL RİSKLER VE BİLİMSEL BELİRSİZLİKLER NEDENİYLE BU TEKNOLOJİYİ TERK ETTİĞİNİ BELİRTTİ.
