Uzm. Dr. Şengül Can Duman: "İki doz KKK aşısı yüzde 97 koruma sağlar"
Uzm. Dr. Şengül Can Duman, kızamık vakalarındaki artışı değerlendirdi ve özellikle çocukları korumanın önemine dikkat çekti.
Bölgesel artış ve güncel veriler
Tamamen önlenebilir bir hastalık olan kızamık son dönemde yeniden yükselişe geçti. DSÖ ve UNICEF’in 2025 verilerine göre, Avrupa Bölgesi’nde 2024 yılında 127 bini aşkın kızamık vakası bildirildi ve bu sayı son 25 yılın en yüksek seviyesi oldu. Türkiye’de de önceki yıllara kıyasla vaka sayılarında belirgin artış gözleniyor.
Hastalığın özellikleri ve risk grubundakiler
Duman, kızamığın havayoluyla bulaşan viral bir hastalık olduğunu, "Enfekte bir kişi, ortalama 18 kişiye virüsü yayabilir" diyerek bulaşıcılığın yüksekliğine işaret etti. Hastalık yüksek ateş, öksürük, burun akıntısı, gözlerde kızarıklık ve karakteristik döküntü ile başlar; asıl risk ise zatürre ve ensefalit gibi komplikasyonlardır. Özellikle 5 yaş altı çocuklar ve bağışıklığı baskılanmış kişiler ağır seyretme riski altındadır. DSÖ’ye göre kızamık hâlâ çocuk ölümlerinin önde gelen nedenlerinden biridir.
Aşılama durumu ve neden artış oluyor?
Türkiye’de yıllardır uygulanan aşılama programları sayesinde vaka sayıları önce tek hanelere kadar düşmüştü. Ancak pandemi sürecinde aşı kapsama oranlarında meydana gelen düşüş ve yayılan tereddütler tabloyu değiştirdi. Duman, pandemi sırasında yayılan yanlış bilgilerin bu eğilimi güçlendirdiğini; örneğin uzun zamandır çürütülmüş olan otizm iddialarının sosyal medyada hızla yayıldığını belirtti.
Sağlık Bakanlığı verileri, birinci doz aşı oranlarının yüzde 95 civarında olduğunu gösterse de bölgesel farklılıklar ve eksik dozlar toplum bağışıklığını zayıflatıyor. Duman, "Aşısız veya eksik aşılı çocuklar salgının ana kaynağıdır" ifadesini kullandı ve göç hareketleri ile uluslararası seyahatlerin ithal vakaları artırdığını ekledi.
Aşı karşıtlığının toplumsal etkileri
Duman, aşı karşıtlığının sadece bireysel bir tercih olmadığını, toplum bağışıklığını zayıflatarak savunmasız grupları riske attığını vurguladı. Toplum bağışıklığı eşiğinin yüzde 95’in üzerinde olması gerektiğini, bu düzeyin altına düşüldüğünde virüsün korunmasız gruplara sıçrayacağını belirtti. Uzman, aşıların güvenli ve etkili olduğunu destekleyen binlerce çalışma olduğunu hatırlattı ve sözlerine şu doğrudan alıntıyla devam etti: "İki doz KKK aşısı yüzde 97 koruma sağlar."
Ne yapılmalı?
Duman, kızamık gibi yok edilebilir bir hastalığın geri dönmesine izin vermemenin kolektif bir sorumluluk olduğunu söyledi. Ebeveynlerin çocuklarının aşı takvimini gözden geçirmesi; sağlık çalışanlarının doğru bilgi ile tereddütleri gidermesi; toplumun ise dayanışmayla eksik aşılanmış bireylere destek olması gerektiğini vurguladı. Aşıların insanlık tarihindeki en büyük sağlık başarılarından biri olduğunu ve milyonlarca hayat kurtardığını hatırlatarak, "Gelecek nesillerin kızamıkla tanışmaması ailelerin elindedir" dedi.
Memorial Antalya Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Bölümü’nden Uzm. Dr. Şengül Can Duman tarafından yapılan bu uyarı, hem bireysel hem de toplumsal düzeyde aksiyon çağrısı niteliğinde.
ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI UZMANI UZM. DR. ŞENGÜL CAN DUMAN
