Kızılcık tüketimi yağlı karaciğer hastalığının etkilerini azaltıyor
Doç. Dr. Hatice Merve Bayram liderliğindeki çalışma, Pınar Enstitüsü’nün 2025 Bilimsel Makale Ödülleri'nde birincilik ödülüne layık görüldü. Makale, kızılcık meyvesinin (Cornus mas L.) metabolik disfonksiyonla ilişkili yağlı karaciğer hastalığı olan bireyler üzerindeki etkilerini bilimsel olarak inceleyen randomize bir klinik çalışmanın sonuçlarını sunuyor.
Ödül değerlendirmesi ve çalışmanın kökeni
Pınar Enstitüsü, 2021-2024 yılları arasında hakemli dergilerde yayımlanan makaleleri bilime katkı, toplumsal yarar ve uygulanabilirlik kriterlerine göre değerlendirdi ve Doç. Dr. Hatice Merve Bayram’ın çalışmasını birincilik ödülüne layık buldu. Bayram, çalışmanın doktora tez sürecinde Marmara Üniversitesi çatısı altında yürütüldüğünü ve kurumunun sağladığı destek ile akademik dayanışmanın çalışmanın olgunlaşmasında belirleyici olduğunu vurguladı.
Yayın ve metodoloji
Ödüllü makale SCIE kapsamında taranan ve Q1 kategorisinde yer alan Journal of Ethnopharmacology dergisinde yayımlandı. Makale başlığı: Effects of Cornus mas L. on anthropometric and biochemical parameters among metabolic associated fatty liver disease patients: A randomized clinical trial. Araştırma, beş ayrı grup merkezinde yürütüldü; çalışma grupları şu şekilde oluşturuldu: diyet yapan ve kızılcık tüketenler, yalnızca diyet uygulayanlar, yalnızca kızılcık tüketenler, herhangi bir müdahale almayanlar ve sağlıklı kontrol grubu.
Uygulama ve takip
Araştırmacılar kızılcığı liyofilize ederek toz formuna getirdiler ve standart dozlarda katılımcılara uyguladılar. Sekiz haftalık izlem süresince olası yan etkiler düzenli olarak takip edildi.
Bulgular
Araştırmanın sonuçları, kızılcık tüketen ve/veya diyet uygulayan gruplarda kilo, bel çevresi ve vücut yağ oranında azalma olduğunu gösterdi. Kan şekeri kontrolü, insülin direnci ve kolesterol değerlerinde anlamlı iyileşmeler tespit edildi. Karaciğer enzimlerinde düşüş gözlenirken, yalnızca kızılcık tüketen grupta bile kan şekeri kontrolünde iyileşme sağlandı. Hiçbir müdahale almayan grupta ise birçok parametrede olumsuz değişimler kaydedildi.
Beslenme temelli yaklaşımın önemi
Çalışma, Türkiye’de neredeyse her iki yetişkinden birini etkileyen metabolik disfonksiyonla ilişkili yağlı karaciğer hastalığında kesin bir ilaç tedavisi bulunmaması nedeniyle beslenme ve yaşam tarzı değişikliklerinin önemini destekliyor. Araştırma kızılcığın hem destekleyici bir besin müdahalesi hem de diyetle birlikte uygulandığında olumlu etkiler gösterebileceğini ortaya koyuyor.
Sonuç
Ödüllü çalışma, geleneksel olarak tüketilen kızılcık meyvesinin antropometrik ve biyokimyasal parametreler üzerinde fayda sağlayabileceğini bilimsel yöntemlerle ortaya koydu. Bulgular, beslenme temelli müdahalelerin yağlı karaciğer hastalığının yönetiminde rol oynayabileceğine dair kanıtları güçlendiriyor.
DOÇ. DR. HATİCE MERVE BAYRAM
