BTÜ’den doğal bileşenli ‘Uyutan İplik’ ile uyku ve stres çözümü
Bursa Teknik Üniversitesi (BTÜ) akademisyenleri, doğal bileşenlerle desteklenen ve tekstil ürünlerinde kullanılabilecek bir prototip iplik geliştiriyor. "Uyutan İplik" olarak adlandırılan çalışma, koku ve cilt yoluyla etki göstererek uyku bozukluğu ve stresle mücadeleye katkı sağlamayı amaçlıyor.
Projenin amacı ve yaklaşımı
Projede, rahatlatıcı ve uyku düzenleyici özellikleri bulunan doğal uçucu yağlar belirlenip, bu maddeler vücuda zarar vermeyecek şekilde küçük kapsüller hâline getirilecek. Hazırlanan kapsüller, akrilik, polyester ve pamuk iplikler içine yerleştirilerek yumak halinde iplik üretimi sağlanacak. Bu ipliklerden yastık kılıfı, çarşaf, pijama ve benzeri tekstil ürünleri üretilebilecek; etki koku ve cilt aracılığıyla yavaşça ortaya çıkacak şekilde tasarlanacak.
Destek, süre ve iş birliği
"Uyutan İplik (Sleeping Yarn)" projesi, TÜBİTAK TEYDEB 1505 - Üniversite-Sanayi İş Birliği Destek Programı kapsamında destekleniyor ve 24 ay sürecek. Proje; Bursa Teknik Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bursa Yüksek İhtisas Hastanesi, Üsküdar Üniversitesi ve Ormo Yün İplik iş birliğiyle yürütülüyor.
Yöntem: kapsülleme ve kontrollü salım
Proje yürütücüsü Prof. Dr. Kenan Yıldırım çalışmanın yöntemini özetleyerek, uyku ve sakinleşme üzerinde etkili doğal bitkisel yağların bilgisayar destekli değerlendirmeyle belirleneceğini; bu maddelerin zaman içinde etkisini gösteren, vücuda zarar vermeyen küçük kapsüller hâline getirilerek iplik içinde kullanılacağını belirtiyor. Amaç, kontrollü salım sağlayan bir iplik prototipi oluşturmak.
Testler ve kullanım hedefi
Proje sonunda kapsüllerin ne miktarda ve ne süreyle salındığı laboratuvar ortamında ölçülecek. Ürünün uyku üzerindeki etkinliği, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bursa Yüksek İhtisas Hastanesi’nde gönüllü kişiler üzerinde gerçekleştirilecek testlerle değerlendirilecek. Araştırmacılar, oral takviyeler yerine tekstil aracılı bir rahatlatıcı çözüm geliştirmeyi hedefliyor.
Rektörün değerlendirmesi
Prof. Dr. Naci Çağlar, üniversite-sanayi iş birliklerinin önemine vurgu yaparak projenin akademik bilgi ile sanayiyi birleştirip katma değeri yüksek bir ürüne dönüştürmeyi amaçladığını; üniversitenin araştırma odaklı vizyonu doğrultusunda toplumsal fayda ve ticarileşme potansiyeli taşıyan bu tür çalışmaları desteklemeye devam edeceklerini ifade etti.
Proje ekibi ve sanayi paydaşı
Projenin yürütücülüğünü BTÜ Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Polimer Malzeme Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kenan Yıldırım üstleniyor. Ekipte Prof. Dr. Rasim Alper Oral, Doç. Dr. Fatma Nur Parın, Dr. Öğretim Üyesi Nigar Kantarcı Çarşıbaşı, Doç. Dr. Demet Yıldız, Doç. Dr. Nilüfer Büyükkoyuncu Pekel, Dr. Burcu Sivrikaya ve Dr. Murat Ersal yer alıyor. BTÜ doktora öğrencisi Münteha Girgin projede bursiyer olarak görev alıyor. Sanayi paydaşlığını Ormo Yün İplik San. ve Tic. A.Ş. üstleniyor; proje sorumlusu Ferhan Gebeş.
BURSA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ (BTÜ) AKADEMİSYENLERİ, UYKU BOZUKLUĞU VE STRESLE MÜCADELEYE YÖNELİK, DOĞAL BİLEŞENLERLE DESTEKLENEN "UYUTAN İPLİK" GELİŞTİRİYOR. 2 YIL SÜRECEK OLAN PROJE KAPSAMINDA ÜRETİLECEK ÖZEL İPLİK; YASTIK KILIFI, ÇARŞAF, PİJAMA GİBİ FARKLI TEKSTİL ÜRÜNLERİNİN YAPIMINDA KULLANILABİLECEK.
