İlham Tohti'nin Nobel Adaylığı Ankara'da Masaya Yatırıldı
Yesevi Hareketi, İlham Tohti İnisiyatifi Hareketi, İsa Yusuf Alptekin Vakfı ve İzmir Düşünce Platformu işbirliğiyle Ankara'da bir otelde düzenlenen toplantıda, Doç. Dr. İlham Tohti'nin "Nobel Barış Ödülü" adaylığı tartışıldı. Toplantıda Tohti'nin 2014'te Pekin'de tutuklanıp müebbet hapse çarptırılmasının ardından yürütülen girişimler masaya yatırıldı.
Enver Can: Tohti evrensel bir insan hakları simgesidir
İlham Tohti İnisiyatifi Hareketi Başkanı Enver Can, Doç. Dr. İlham Tohti'nin sadece Uygur halkı için değil evrensel insan hakları mücadelesi için de bir vicdani simge haline geldiğini ifade etti. Can, Tohti'nin Nobel Barış Ödülü almasının "şiddete başvurmadan hak aramanın hukuku esas alan direnişin ve diyalog çağrısının evrensel bir değer olarak teyit edilmesi" anlamına geleceğini söyledi. Ayrıca akademik çevrelerin ve düşünce insanlarının süreci güçlü biçimde desteklemesinin hem Tohti'nin özgürlüğü hem de Uygur meselesinde barışçıl çözüm arayışlarının güçlenmesi açısından hayati olduğunu vurguladı.
Miraç Gür: Gözetim ve "iyi/kötü vatandaş" uygulaması
Yesevi Hareketi Ankara Başkanı Miraç Gür, Çin'de Uygur Türklerine yönelik uygulamalara dikkat çekti. Gür, "Uygur Türklerinin telefonlarına zorunlu bir şekilde yüklenen bazı programlar var. Bunların yüklenmesinden kaçınamıyorlar ve bu telefonlarla... bütün fotoğrafları, mesajlaşmaları, bütün girdikleri, bütün ayak izleri, internetteki bütün kişisel verileri otomatik bir şekilde ele geçirilebiliyor Çin tarafından. Yaptıkları her hareket gözetlenebiliyor, izlenebiliyor" diye konuştu. Gür, söz konusu sistem aracılığıyla kişilerin sosyal kredi sistemi kapsamında puanlandığını ve buna göre "iyi vatandaş" veya "kötü vatandaş" olarak nitelendirildiklerini belirtti.
Prof. Dr. Ömer Kul: Ödül siyasi olsa da Tohti hak etti
Prof. Dr. Ömer Kul, Nobel Barış Ödülü'nün siyasi bir ödül olduğunu düşündüğünü, ancak İlham Tohti'nin duruşu ve maruz kaldığı eziyetler nedeniyle ödüle layık olduğunu ifade etti. Kul, ödülün verilmesinin bir kişinin hayatının kurtarılmasına ve insanca yaşamasına vesile olabileceğini söyledi. Ayrıca toplantıda Doğu Türkistan davasının, maruz kalınan asimilasyon ve insan hakları ihlallerinin anlatıldığını; Çin tehlikesinin insanlık adına nasıl risk oluşturduğunu dile getirdiklerini belirtti. Kul, süreç böyle devam ederse "15-20 yıl sonra Doğu Türkistan'da 'Uygur'um' diyecek insan kalmayabileceği" endişesini paylaştı.
İlham Tohti İnsiyatifi Hareketi Başkanı Can: "İlham Tohti insan hakları mücadelesinin simgelerinden biri kabul edilmektedir"
