Giresun’de çölyak araştırması uluslararası yankı uyandırdı
Giresun Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gastroenteroloji Anabilim Dalı, çölyak ve inflamatuar bağırsak hastalıklarına ilişkin yürüttüğü araştırmalarla bilim dünyasında dikkat çeken sonuçlar elde etti. Ekip, çölyak hastalığına bağlı Arnold‑Chiari malformasyonu vakasını dünyada ilk kez Giresun’da tanımladı.
Literatüre geçen vaka
Prof. Dr. Ahmet Cumhur Dülger liderliğindeki çalışma, çölyak kaynaklı olarak beyin sapındaki kemik dokunun erimesi ve beynin omurilik kanalına doğru kaymasıyla oluşan Arnold‑Chiari malformasyonunun çölyakla ilişkilendirildiği ilk vakayı tespit etti. Bu bulgu, Uluslararası Beyin Cerrahisi Dergisi’nde yayımlandı ve dünya literatürüne "ilk" olarak geçti.
Beslenme kitapçığı hazırlanıyor
Ekip ayrıca, infl amatuar bağırsak hastalıklarında beslenme konusunu ele alan bir rehber hazırlandı. "İnflamatuar Bağırsak Hastalıklarında Beslenme" başlıklı kitapçık, Giresun İl Sağlık Müdürlüğü katkısıyla Türkiye genelinde hastaneler ve ilgili kurumlar aracılığıyla hastalara ulaştırılacak şekilde planlanıyor.
Kitapçık önce hastane personeline tanıtıldı. Başta çölyak, ülseratif kolit ve Crohn hastaları olmak üzere, beslenme hakkında doğru ve anlaşılır bilgiye erişimi amaçlayan rehber, görsellerle desteklenmiş sade bir dil tercih ediyor.
Bölgesel veriler ve erken tanının önemi
Prof. Dr. Ahmet Cumhur Dülger, Doğu Karadeniz Bölgesi’nde inflamatuar bağırsak hastalıklarının Türkiye ortalamasının üzerinde olduğunu vurguladı. Ülseratif kolit ve Crohn hastalığının bölgede Anadolu’nun diğer kesimlerine kıyasla kat be kat daha fazla olduğunu belirtti. Çölyak sıklığının Karadeniz Bölgesi’nde yüksek olmasının tarihsel beslenme alışkanlıklarıyla ilişkili olduğunu, yüz yıl öncesine kadar mısır ağırlıklı beslenme varken buğday ekmeğine geçişle çölyakta belirgin bir artış görüldüğünü ifade etti. Bu durumu mısırdan buğdaya geçiş fenomeni olarak nitelendirdi.
Çölyak hastalığının sadece sindirim sistemiyle sınırlı olmadığını ve tedavisinin tamamen diyetle mümkün olduğunu belirten Dülger, erken tanının hayatî önem taşıdığını söyledi. Çölyakın boy kısalığı, nedeni bilinmeyen kansızlık, D vitamini eksikliği ve erken yaşta kemik erimesine yol açabileceğini; çocukluk çağında yapılacak taramalarla çocukların boyunun 10-12 santimetreye kadar daha fazla uzayabileceğini aktardı.
Gelecek hedefleri
Dülger, Anadolu’nun buğdayın anavatanı olduğuna değinerek çölyak alanında daha fazla bilimsel çalışma yapılmasının faydalı olacağını belirtti ve Türkiye’de, hatta dünya çapında ses getirebilecek bir Çölyak Enstitüsü kurulmasını en büyük temennileri arasında saydı.
Giresun'dan çölyak hastalığı ile ilgili dünya çapında bilimsel başarı
