Carney: NATO, Grönland gerilimiyle sınavdan geçti; Arktik güvenliği güvence altına alınmalı
WEF’de Kanada’nın duruşu
Mark Carney, Dünya Ekonomik Forumu’nda (WEF) yaptığı konuşmada Kanada’nın on yıllardır kurallara dayalı uluslararası düzenden faydalandığını ancak bu düzenin artık eskisi gibi işlemediğini belirtti. Carney, İsviçre Alpleri’ndeki Davos’tan seslenirken, kuralların güçlü olanlar tarafından istisna olarak uygulandığını ve uluslararası hukukun taraflara göre farklı biçimde işletildiğini vurguladı.
Dünyanın içinde olduğu kırılma
"Bir geçiş sürecinde değil, bir kopuşun içinde bulunuyoruz" diyen Carney, büyük güçlerin ekonomik araçları silah gibi kullanmaya başladığını söyledi. Tarife uygulamalarını, finansal altyapıyı ve tedarik zincirlerini güç ve baskı aracı olarak tanımlayarak bu gelişmelerin ülkeleri daha fazla stratejik özerklik arayışına ittiğini ifade etti.
Yeni güvenlik ve stratejik özerklik
Carney, enerji, gıda, kritik mineraller, finans ve tedarik zincirlerinde daha fazla stratejik özerklik geliştirilmesi gerektiğini belirtti ve "Kurallar sizi korumuyorsa, kendinizi korumak zorunda kalırsınız" uyarısında bulundu. Ancak bunun herkesi çevresine kale örmeye yönlendirecek bir dünyaya götürmesinin yoksullaşma, kırılganlaşma ve sürdürülemezlik anlamına geleceğini de sözlerine ekledi.
Grönland, Danimarka ve Arktik güvenliği
Carney, Kanada’nın Grönland ve Danimarka’nın yanında kararlı durduğunu, Grönland’ın geleceğini belirleme hakkını desteklediklerini ifade etti. "NATO’nun açık bir şekilde sınavdan geçtiğini düşünüyorum" yanıtıyla oturumun soru-cevap bölümünde NATO’nun mevcut durumuna ilişkin kaygısını dile getirdi ve bu sınava verilecek ilk yanıtın Arktik güvenliğinin her ihtimale karşı sağlam ve güçlü biçimde garanti altına alınması olduğunu söyledi.
Carney, kısa vadede Kanada ile kuzey ülkeleri, İngiltere ve Fransa başta olmak üzere NATO içindeki partnerlerin Arktik’te kapsamlı bir güvenlik mimarisi oluşturmaya yönelik adımlar atması gerektiğini vurguladı. Ayrıca Grönland konusunda çözümsüzlük hâlinde yolun güvenlikten geçtiğini belirtti ve Kanada’nın bölgedeki katkısını, kapasite artışını ve NATO’dan beklentisini aktardı.
Arktik’teki tehditlere ilişkin olarak Carney, Rusya’yı açıkça tehdit olarak nitelendirirken hava, deniz ve karadaki varlığın sürdürüldüğünü; denizaltı ve savaş uçakları kapasitesinin güçlendirilmesi ve füze tehdidine karşı ufuk ötesi radarlar kurulmasının planlandığını söyledi. Şu aşamada tehditlerin daha çok potansiyel düzeyde olduğuna dikkat çekti.
Ukrayna, koalisyonlar ve Kanada’nın rolü
Carney, orta güç konumundaki Kanada’nın yeni ortak değerler ve çıkarlar etrafında farklı meseleler için değişken koalisyonlar kurduğunu, Ukrayna konusunda Gönüllüler Koalisyonu’nun çekirdek üyelerinden biri olduklarını belirtti. Eski düzenin geri gelmeyeceğini kabul ederek nostaljinin strateji olmadığını, bu kırılmadan daha güçlü ve daha adil bir yapı çıkarmak gerektiğini savundu.
Kanada-Çin ilişkileri
Yakın dönemdeki Çin ziyaretiyle ilgili eleştirilere yanıt veren Carney, bunun bir "genişleme ve inşa hamlesi" olduğunu söyledi. Carney, Çin’in dünya ekonomisindeki konumu ve Kanada için önemli ticari ilişki olmasının stratejik ortaklık kurma gereğini beraberinde getirdiğini, küresel aktörleri dışlamanın hata olacağını belirtti.
Konuşmasının sonunda Carney, Kanada’nın iç gücünü inşa etme, gerçeğin adını koyma ve birlikte hareket etme kapasitesiyle orta güçlerin rolünü üstlenmeye hazır olduğunu ifade etti ve bu yola katılmak isteyen herkese kapıların açık olduğunu vurguladı.
DAVOS (İHA) - KANADA BAŞBAKANI MARK CARNEY, DÜNYA EKONOMİK FORUMU'NA (WEF) HİTABINDA ABD'NİN GRÖNLAND'A YÖNELİK TEHDİTLERİNE İLİŞKİN, "NATO'NUN AÇIK BİR ŞEKİLDE SINAVDAN GEÇTİĞİNİ DÜŞÜNÜYORUM. BU SINAVA VERİLECEK İLK YANIT, ARKTİK GÜVENLİĞİNİ HER İHTİMALE KARŞI SAĞLAM VE GÜÇLÜ BİR BİÇİMDE GARANTİ ALTINA ALMAKTIR" DEDİ.
