Yorgunluk haritası iyileşmenin yolunu gösteriyor
Medicana Sağlık Grubu ve Medicana International İzmir Hastanesi psikiyatri uzmanı Dr. Öğretim Üyesi Müge Yaşar modern yaşamın getirdiği stres, kaygı, uykusuzluk ve açıklanamayan halsizlik şikayetlerine karşı bütüncül bir yaklaşım olarak 'yorgunluk haritası' yöntemini anlatıyor.
Yorgunluğun kaynağı nasıl belirleniyor?
Günlük yaşamın hızlı temposu ve dijital uyaranlar pek çok kişide sürekli yorgun hissetmeye yol açabiliyor. Dr. Öğretim Üyesi Müge Yaşar, tıbbi bir neden saptanmadığında şikayetin nedenlerini haritalamak gerektiğini belirtiyor. Bu süreçte duygu-durum, kaygı düzeyi, uyku düzeni, iş yaşamı, geçmiş travmalar ve stres faktörleri ayrıntılı olarak değerlendirilir. Elde edilen bulgulara göre 3 adımlık bir tedavi planı oluşturuluyor.
Uykusuzluk, depresyon ve anksiyete ilişkisi
Uyku bozuklukları hem depresyon hem de anksiyetenin gelişiminde güçlü bir risk faktörü olarak öne çıkıyor. Dr. Öğretim Üyesi Müge Yaşar, bozuk uykunun dikkat, hafıza ve karar verme gibi bilişsel işlevleri bozduğunu, duygusal düzenlemeyi zayıflatarak sinirlilik ve stresle baş etmede güçlük yarattığını vurguluyor. Kalitesiz uyku ayrıca bağışıklık sistemini etkileyerek inflamasyonu artırıp halsizlik ve bitkinliğe neden olabiliyor. Bu nedenle uykunun değerlendirilmesi ve gerekirse tedavi edilmesi gerektiği belirtiliyor.
Depresyon mu tükenmişlik mi?
Depresyon ile iş kaynaklı tükenmişlik arasındaki ayrım giderek zorlaşıyor; iki durum sıkça birlikte görülebiliyor. Tükenmişlik genelde iş yaşamına bağlıyken, belirtiler hayatın diğer alanlarına yayıldığında ve en az iki hafta süren dikkat dağınıklığı, işlev kaybı ve çökkünlük varsa depresyon olasılığı araştırılmalıdır. Kronik kaygı ise kas gerginliği, baş ağrısı, çarpıntı, nefes darlığı ve sindirim sorunları gibi fiziksel belirtilerle birlikte uyku ve konsantrasyon bozukluklarına yol açabiliyor.
İlk adım: Haritayı çıkarmak
Dr. Öğretim Üyesi Müge Yaşar, 'Sürekli yorgunum diyen biri geldiğinde ilk adım nedenin haritasını çıkarmaktır' diyerek ayrıntılı psikiyatrik görüşmenin önemine dikkat çekiyor. Tıbbi nedenlerin (anemi, tiroit bozuklukları, enfeksiyonlar, vitamin eksiklikleri vb.) dışlanması, sosyal ve çevresel etkenlerin değerlendirilmesi de sürecin bir parçası olarak vurgulanıyor.
Tedavi ve korunma yaklaşımları
Tedavide duygusal düzenleme, stresle baş etme ve sınır koyma becerilerinin güçlendirilmesi temel alınıyor. Uyku hijyeni, dijital detoks ve düzenli fiziksel aktivite gibi yaşam tarzı düzenlemeleri zihinsel tükenmişliği azaltmada etkili bulunuyor. Depresyon, anksiyete veya diğer belirgin psikiyatrik belirtiler varsa uygun tıbbi tedaviler planlanıyor. Ayrıca farkındalık, nefes egzersizleri, değer temelli yaşam, sosyal temas ve öz-şefkat uygulamaları tükenmişlikten korunmada önerilen yöntemler arasında yer alıyor.
MEDİCANA SAĞLIK GRUBU PSİKİYATRİ BÖLÜMÜ’NDEN DR. ÖĞRETİM ÜYESİ MÜGE YAŞAR
