Van’da kar yağışı ve eğimli alanlar çığ riskini yükseltiyor
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Faruk Alaeddinoğlu, Van’da son yıllarda artan çığ olaylarının temel nedenlerini ve alınması gereken önlemleri değerlendirdi.
Bahçesaray ve Çatak’ta sık tekrar eden çığlar
Son yıllarda Bahçesaray ve Çatak ilçelerinde çok sayıda çığ meydana geldi; geçmiş olaylarda can kayıpları yaşandı. Uzmanlar, bu ilçelerdeki ulaşım yolları ve yerleşim alanlarının büyük bölümünün çığ riski taşıyan yamaçlar üzerinde bulunduğuna dikkat çekiyor.
Çığlar doğal; tehlike ise insan faaliyetlerinde
Prof. Dr. Faruk Alaeddinoğlu, 'çığların doğada düzenli ve sürekli meydana gelen olaylar' olduğunu belirterek, asıl tehlikenin riskli alanlarda insan yerleşimi ve altyapı çalışmaları olduğuna işaret etti. Alaeddinoğlu, bölgedeki güney yönlü eğimli ve dik yamaçlarda yoğun kar birikiminin çığ oluşumuna uygun zemin hazırladığını söyledi.
Havzanın tamamında Aralık ayının sonları ile ocak ayının başlarında etkili olan yoğun kar yağışı sonucunda bazı bölgelerde yarım ve bir metreyi aşan kar birikimi olduğunu; bu durumun eğimin de etkisiyle çığ oluşumunu tetiklediğini aktardı.
Ulaşım ve yerleşim planlamasında bilimsel yaklaşım gerektiği uyarısı
Alaeddinoğlu, bölgede yolların çoğunun eğimli alanlar boyunca uzandığını ve köy ile ilçe bağlantılarının sık sık bu yamaçlar üzerinden sağlandığını belirterek, 'insan kaynaklı ihmaller eklendiğinde risk daha da artıyor' dedi. Geçmişte çığ yaşanan alanların gelecekte de aynı riski taşıdığına dikkat çekti.
Uzmanlar, özellikle kış aylarında riskli güzergâhlarda gereksiz seyahatlerden kaçınılmasını, yol ve yerleşim planlamalarının bilimsel veriler doğrultusunda yapılmasını öneriyor. Mevcut yollar için çığ tüneli ve koruyucu yapıların hayata geçirilmesinin hayati önem taşıdığı vurgulanıyor.
Önlem alınmazsa can ve mal kayıpları sürecek
Alaeddinoğlu, 'asıl sorun çığın kendisi değil; bu alanlara yol veya yerleşim yeri inşa edilmesi' ifadesini kullandı ve sözlerine şu şekilde devam etti: 'Eğer bir yol bu tür bir alandan geçirilecekse, çığ düşme ihtimali mutlaka dikkate alınmalı ve gerekli önlemler uygulanmalıdır. Yerleşim düşünülüyorsa halk bu riskler konusunda açıkça bilgilendirilmeli, gerekirse yapılaşmaya izin verilmemelidir.'
Uzmanlar ayrıca dere yatakları, taşkın alanları ve geçmişte çığ yaşanmış bölgelerde yapılacak yapılaşmaların can ve mal kayıplarına yol açabileceği konusunda uyarıyor.
Sonuç olarak, Van’da yoğun kar örtüsü ve eğimli yamaçların birleşimi çığ riskini artırıyor; planlama, koruyucu altyapı ve halkın bilinçlendirilmesi ile bu risklerin azaltılması mümkün.
Bilgi kaynağı: İHA muhabirine açıklama yapan Prof. Dr. Faruk Alaeddinoğlu.
VAN YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ (VAN YYÜ) EDEBİYAT FAKÜLTESİ COĞRAFYA BÖLÜMÜ ÖĞRETİM ÜYESİ PROF. DR. FARUK ALAEDDİNOĞLU, VAN’DA YAŞANAN ÇIĞ OLAYLARININ KAÇINILMAZ OLDUĞUNU BELİRTEREK, ASIL TEHLİKENİN RİSKLİ ALANLARDA YAPILAN İNSAN FAALİYETLERİNDEN KAYNAKLANDIĞINI SÖYLEDİ.
