TZOB Başkanı Şemsi Bayraktar: Kuraklıktan zarar gören üreticilerimizin zararları karşılanmalıdır
2025’te zirai don ve kuraklık üretimi olumsuz etkiledi; çiftçilerin mali yükü hafifletilmeli
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, 2025 yılının üreticiler açısından çok zorlu geçtiğini belirterek, zirai dondan zarar gören çiftçilere sağlanan destekler gibi tarımsal kuraklıktan zarar görenlerin de zararlarının karşılanması gerektiğini söyledi.
Bayraktar, 2025 yılını üreticiler için adeta bir felaket yılı olarak nitelendirdi. Zirai don, kuraklık, hastalık ve ekonomik sıkıntılar nedeniyle üreticilerin üretimi sürdürebilmek için acil kredi ihtiyacı doğduğunu; ancak "Borcun varsa kredi vermem" yaklaşımının tarımsal üretimin sürdürülebilirliğine zarar verdiğini kaydetti. Borç ertelemesi beklentisi içinde olunmasına rağmen uygulanan kısıtların üreticileri zora soktuğunu ifade etti.
Zor günler geçiren üreticilerin hem gelir kaybı yaşadığını hem de yüksek primler nedeniyle SGK borçlarını ödeyemediğini, bazı üreticilerin ziraat odalarından muafiyet belgesi alarak SGK’dan çıktığını ve benzer şekilde vergi borcu ödeyemeyen çiftçilerin bulunduğunu aktardı. Bayraktar, bu tür engellerin üreticilerin önünden acilen kaldırılması gerektiğini vurguladı.
Yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Kararı ile zirai don sonrası Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) kayıtlı üreticilerin maliyetlerine ve zarar oranlarına göre ödeme yapıldığını, ancak sehven yapılan yanlış yönlendirmeler ve bilgi eksikliği nedeniyle bazı üreticilerin desteklerden faydalanamadığını belirtti. Birliğin girişimleri sonucunda bu mağduriyetin giderildiğini, 24 Temmuz 2025 tarihinden önce başvurusu ve tespitleri yapılmasına rağmen bilgileri sisteme sehven girilememiş üreticiler için 821 milyon lira ek ödeme yapılmasını sağladıklarını söyledi.
Kuraklığın etkileri ve çözüm talepleri
Bayraktar, tarımsal kuraklığın 2025’te zirai don kadar üretime zarar verdiğini, İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu başta olmak üzere birçok bölgedeki yağış yetersizliğinin ürün gelişimini olumsuz etkilediğini belirtti. Kuraklığın üretim istatistiklerine şu şekilde yansıdığını açıkladı: yulaf üretimi yüzde 26, arpa yüzde 25, çavdar yüzde 20 ve buğday yüzde 14 oranında azaldı; kuru baklagil üretimi ise yüzde 29 düştü. Bu ürünlerin stratejik öneme sahip olduğuna dikkat çekti.
Ayrıca 2025’te şap hastalığının hayvanların et ve süt verimini düşürdüğünü, bunun da üreticilerin gelirlerine olumsuz yansıdığını söyledi. Afetler ve hastalıkların üreticilerin ekonomik dengesini bozduğunu, birçok çiftçinin kullandığı kredileri ödeyemez durumda olduğunu, bunun tarımsal üretimin sürdürülebilirliğinin yanı sıra sosyolojik ve psikolojik sıkıntılar da doğurduğunu aktardı.
Çözüm önerileri olarak Bayraktar, afet ve hastalıklardan zarar gören üreticilerin kullandıkları kredilerin geri ödemesinin en az 1 yıl faizsiz ertelenmesini talep etti. Şap nedeniyle hayvan kaybı olan üreticilerin düşük faizli krediyle desteklenmesi gerektiğini belirtti. Doğal afetler konusunun hem öncesinde hem sonrasında doğru politikalarla ve titizlikle yönetilmesi, çiftçilerin mağdur edilmemesi gerektiğini vurguladı.
Bayraktar, 2026 yılının afetlerden ve hastalıklardan uzak, bolluk ve bereket dolu bir yıl olmasını diledi.
TÜRKİYE ZİRAAT ODALARI BİRLİĞİ GENEL BAŞKANI ŞEMSİ BAYRAKTAR
