Türk akademisyenlerden auxetic kumaşlı hava yastığı: Yaralanmalar yüzde 80’e kadar azalıyor
Bahçeşehir Üniversitesi ve Konya Selçuk Üniversitesi'nden iki akademisyenin geliştirdiği teknoloji uluslararası patent aldı
Bahçeşehir Üniversitesi İşletme Bölümü öğretim üyesi Dr. Çağlar Sivri ile Konya Selçuk Üniversitesi'nden Dr. Öğretim Üyesi Sertaç Güney tarafından geliştirilen auxetic kumaşlı hava yastığı tasarımı, trafik kazalarında hava yastıklarının yol açtığı yaralanmaları yüzde 80’e kadar azaltabiliyor.
Çalışma, 2019 yılında iki akademisyenin auxetic kumaşlarla ilgili araştırmalara başlamasıyla şekillendi. Araştırma ve geliştirme sürecinin ardından, icat için 2020 yılında hem Türkiye'de hem de Avrupa'da patent başvuruları yapıldı. Türkiye'deki başvuru 2023'te onaylanırken, Avrupa süreci bazı uluslararası otomotiv ve hava yastığı üreticilerinin itirazları nedeniyle uzadı. Tüm itirazların ardından akademisyenler, yoğun savunma ve başvuru sürecinin sonucunda buluş için 2025 yılı sonunda uluslararası patent almayı başardı.
Dr. Çağlar Sivri, icadın çalışma prensibini şöyle açıkladı: 'Auxetic etkiye sahip iplikleri kumaş yapısına dahil ederek tasarlanan hava yastığı, kaza anında vücuda temas ettiğinde vücudun şeklini taklit eden bir davranış sergiliyor. Vücuda uyum sağlayan bu yapı darbe etkisini ve dolayısıyla meydana gelen zararı en aza indiriyor; sonuç olarak ölümcül riskler ve yaralanmalar önemli ölçüde azalıyor.' Bu özellik, geleneksel hava yastıklarından belirgin bir fark oluşturuyor.
Patent sürecinin zorluklarına da değinen Sivri, 'Bu alanda uluslararası patent almak çok kolay değil, çünkü rakiplerimiz çok büyük. Dünya çapında 5 firma var. Yani bu süreç biraz da çetin geçti açıkçası. Yani birçok karşı görüşler geldi. İşte bu fikrin bazen özgün olmadığına dair yorumlar da geldi. Ama biz özgünlüğünü tekrar detaylı olarak anlatarak ortaya koyduk. En sonunda olumlu cevap gelerek uluslararası patenti tescillemiş olduk. Yani şu an alanında bu tarz bir ürün yok dünyada.' dedi.
Geliştiriciler, buluşu yerli sanayiye kazandırmak istediklerini belirtiyor. Dr. Sivri, buluşun Bahçeşehir Üniversitesi'ne ait olduğunu ve keşifçi olarak kendisi ile Dr. Sertaç Güney'in isimlerinin geçtiğini söyleyerek, 'Tüm ARGE ülkemizde yapıldı. İlk hedefimiz bunu Türkiye sanayisine sunmak aslında. Yani Türkiye'de bir firmaya bunu lisanslayıp seri üretimini gerçekleştirmek. Bu bizi daha mutlu eder.' ifadelerini kullandı. Akademisyenler şu anda seri üretim ve lisanslama görüşmeleri yürütüyor.
DOÇ. DR. ÇAĞLAR SİVRİ