Trump’ın Venezuela hamlesi küresel ticareti geriyor
Amerika Birleşik Devletleri yönetiminin Venezuela'ya yönelik baskıları Karayip Havzası'nda tansiyonu yükseltiyor. Adana Alparslan Türkeş Bilim ve Teknoloji Üniversitesi İktisadi, İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölüm Başkanı Doç. Dr. Berat Akıncı, gelişmelerin bölgesel bir gerilimden küresel bir krize evrilebileceği uyarısında bulundu.
ABD'nin uyguladığı yaptırımlar ve önlemler
Trump yönetimi Aralık 2025'te Venezuela petrol ticaretine yönelik baskıyı artırdı ve yaptırımlı petrol tankerlerinin Venezuela'ya giriş-çıkışına tam ve eksiksiz abluka emri verildiğini açıkladı. ABD'nin Venezuela açıklarında bir tankeri uluslararası sularda durdurup denetlediği, bu adımın "gölge filo" aracılığıyla yaptırımların delinmesine karşı bir hamle olduğu bildirildi. Venezuela ise bu uygulamayı uluslararası korsanlık olarak nitelendirdi.
Ayrıca Trump yönetimi, Venezuela petrolü ithal eden ülkelere yüzde 25'e kadar ek tarife uygulanabilmesini öngören bir kararnameyle üçüncü ülkeler üzerinden yapılan ticareti caydırmayı hedefledi.
Akıncı: Bölgesel kriz küresel boyuta taşınıyor
Doç. Dr. Berat Akıncı, Trump yönetiminin Birleşmiş Milletler üyesi bir ülkeye yönelik yaklaşımının artık bölgesel bir gerginliği küresel bir krize dönüştürdüğünü belirtti. Akıncı, Amerika'nın dış politikası ve hegemonik baskısının bu süreci hızlandırdığını ifade etti.
Güvenlik ve ticaret planları yeniden gözden geçiriliyor
Akıncı, ülkelerin kendi güvenlik ve ticaret altyapılarını yeniden değerlendirmek zorunda kalacağını söyledi. ABD'nin istemediği veya çıkarlarına uymayan ticari ilişkilerdeki risklerin, devletleri ikili ilişkilerini yeniden dengelemeye ittiğini vurguladı ve bunun ciddi belirsizlik yarattığını belirtti.
Venezuela'nın rezervleri ve piyasaya etkisi
Venezuela'nın küresel ölçekte en büyük petrol rezervlerinden birine sahip olduğunu hatırlatan Akıncı, istikrarsızlık nedeniyle ülkenin piyasadan sınırlı pay alabildiğini söyledi. Bu durumun, rezerv büyüklüğüne karşın uygulamada sınırlı etki yarattığını vurguladı.
Ticaret anlayışında değişim ve hukuki kaygılar
Akıncı, Trump yönetiminin "kural tanımayan ve belirsiz" dış politika yaklaşımının uluslararası ticaret hukukunu ve ulus devletlerin bağımsız ticaret yapabilme özgürlüğünü sınırladığını ifade etti. ABD'nin uygulamalarının ticareti 'haydut devlet' mantığına yakın bir zemine çektiğini, bunun ise Birleşmiş Milletlere üye tüm devletlerin sorunu haline geldiğini belirtti.
Petrol fiyatları ve kısa vadeli görünüm
Bölgeye yönelik yaptırımların şimdilik petrol fiyatlarında sert bir sıçramaya yol açmadığını söyleyen Akıncı, OPEC üyelerinin şoklara karşı üretimi artırma kapasitesine dikkat çekti. Venezuela rezervlerinin büyük olmasına karşın işleme ve ihracat kapasitesindeki sınırlılıklar nedeniyle küresel pazarda büyük pay alamadığını ifade etti. Kısa vadede fiyatlar üzerinde sert bir etki görülmediğini, ancak orta ve uzun vadede durumun farklı olabileceğini ekledi.
Küresel sistem belirsizlik dönemine giriyor
Akıncı, Orta Doğu'daki gelişmeler, Ukrayna-Rusya savaşı ve son yaşanan olayların ulus devletlerini yorduğunu belirterek, ABD'nin küresel ticareti kendi çıkarları doğrultusunda şekillendirmesinin uluslararası ticaret önünde yeni engeller ve belirsizlikler yarattığını söyledi.
Sonuç olarak, uzman görüşüne göre Venezuela'ya yönelik ABD baskıları bölgesel gerilimi tırmandırmakla kalmıyor, küresel ticaret ve güvenlik dengelerinde yeniden yapılanma gerektiren bir belirsizlik dönemini tetikliyor.
ALPARSLAN TÜRKEŞ BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ'NDEN DOÇ. DR. BERAT AKINCI
