Sürekli kaşınan gözler: Kirpik dibi paraziti Demodeks şüphesi
Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Göz Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Aylin Kılıç, gözlerde uzun süre devam eden kızarıklık, kaşıntı, yanma ve sürekli kırmızı göz şikâyetlerinin arkasında kirpik diplerinde yaşayan Demodeks akarlarının olabileceğini belirtiyor.
Belirtiler ve dikkat edilmesi gerekenler
İğne ucundan bile küçük ve 8 bacaklı olan bu akarlar gözle kolayca görülemez. Göz kapaklarında ve kenarında kızarıklık, kaşıntı, batma, yabancı cisim hissi, kirpik diplerinde beyaz noktalar veya pul pul dökülme fark ederseniz zaman kaybetmeden bir uzmana başvurun. Sık göz ovuşturma alışkanlığı, parazitin çoğalmasını ve belirtilerin kötüleşmesini tetikliyor.
Demodeks hakkında bilinmesi gerekenler
Demodeks paraziti insan derisinde ve göz çevresinde en yaygın akar türüdür. En sık karşılaşılan türler Demodex folliculorum ve Demodex brevis olarak bilinir. Yaşam süreleri genelde yaklaşık 15 gün olup bazı durumlarda 21 güne kadar uzayabilir ve birkaç hafta içinde sayıları hızla artabilir. Bu akarlar sebum ve epitel kalıntıları ile beslenir; kirpik dipleri ve meibomian bezlerinde yerleşerek iltihaplanma ve tahrişe yol açabilen Demodex blefarit tablosuna neden olabilir.
Risk grupları ve olası sonuçlar
Yaşlılar ve bağışıklık sistemi zayıf olan kişiler demodikozise karşı daha savunmasızdır. Akarların sayısının aşırı artması cilt ve göz sorunlarını tetikleyebilir. Kirpik diplerinde görülen beyaz kalıntılar akar dışkısı olabilir; birçok kişi bunları kepek zannedebilir. Bu birikimler kuruluk, kaşıntı, kirpik dökülmesi ve tekrarlayan arpacıklara yol açabilir.
Korunma ve günlük bakım önerileri
Göz çevresindeki hassas dokuyu korumak için uyumadan önce göz kapaklarını düzenli temizlemek önemlidir. Göz makyajı, takma kirpikler ve kontakt lensler mutlaka çıkarılmalı. Yastık kılıfları akarların üreme alanı olabileceğinden temizlenmeli ve haftada iki kere değiştirilmelidir. Düzenli ve yeterli uyku ise ciltte sebum üretimini kontrol altında tutarak akarların besin kaynağını azaltmaya yardımcı olur.
BİRUNİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ GÖZ SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI UZMANI PROF. DR. AYLİN KILIÇ
