Samsun’da Seyyid Kutbiddin Mezarlığında kurtarma kazıları: Samsun yazılı kitabe ve tarihî mezar taşları
Samsun Büyükşehir Belediyesi öncülüğünde, Samsun Müze Müdürlüğü iş birliğiyle İlkadım ilçesindeki Şeyh Seyyid Kutbiddin Camii ve Türbesinin içinde yer alan eski mezarlık alanında kültürel mirası koruma ve gelecek nesillere aktarma amacıyla kurtarma kazısı ve çevre düzenleme çalışmaları başlatıldı.
Kazı çalışmaları ve bulunanlar
Yürütülen çalışmalar kapsamında şu ana kadar Samsun yazılı mezar kitabesi, yeni bir tarihî mezar ile Gebilizade Mustafa Necip Efendi ve Anadolu Müfettişi Rıza Efendi’nin eşi Fehime Hanım yazılı mezar baş taşları gün yüzüne çıkarıldı.
Yetkililerin açıklaması
Eyüp Çakır, kazı çalışmalarının önemine değinerek, "Selçuklu’nun son dönemi ve Osmanlı’nın ilk döneminde önemli şahsiyetler burada yatmaktadır. Şeyh Seyyid Kutbiddin Hazretleri ve çok değerli şahsiyetlere bu mezarlık ev sahipliği yapıyor. Biz de geçmişimize sahip çıkarak şehrimizin tarihine katkı sunmak istiyoruz. Şu ana kadar üzerinde Samsun yazılı bir kitabe bulduk. Bu mezar taşı bizim için çok kıymetli. Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Müzeler Müdürlüğü’ne desteklerinden dolayı teşekkür ederiz" dedi.
Camii ve türbenin mimarî özellikleri
Mezarlık alanı Kökçüoğlu Mahallesi içinde yer alıyor. Rivayete göre Seyyid Kutbiddin, Abdulkadir Geylani Hazretlerinin torunu olup 1853 yılında Rus donanmasının Sinop baskını sırasında Samsun’u savunan manevi şahsiyetlerden biri olarak anılıyor.
Camii tek katlı ve tuğladan yığma olarak inşa edilmiş; kırma çatılı ve Marsilya kiremitli çatısıyla öne çıkıyor. Kuzey ve doğu cephesinde 'L' biçimli ahşap kemerli son cemaat yeri bulunuyor. Türbenin güneyinde M. 1404 tarihli bir Arapça kitabe yer alıyor. Yapının tavan ve taban döşemeleri ahşap olup gömme tavan göbeği mevcut. Son onarımlarda türbe ve cami tuğla duvarları travertenle kaplanmış, son cemaat yeri camekanla çevrilmiş ve ahşap tavan yenilenmiş.
Alan, Samsun’un en eski mezarlıklarından biri olarak Selçuklu ve Osmanlı dönemine ait mezar taşları ve yapılarıyla kent tarihinin izlerini günümüze taşıyor.
SAMSUN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ ÖNCÜLÜĞÜNDE SEYYİD KUTBİDDİN MEZARLIĞI’NDA BAŞLAYAN KAZILARDA, SAMSUN YAZILI MEZAR KİTABESİ VE TARİHİ MEZAR TAŞLARI BULUNDU. KAZILARLA, SELÇUKLU VE OSMANLI DÖNEMİNE AİT ÖNEMLİ ŞAHSİYETLERİN MEZARLARI GÜN YÜZÜNE ÇIKARILIYOR.
