NATO Genel Sekreteri Rutte: 'Avrupa, ABD olmadan kendi savunmasını sağlayamaz'
Mark Rutte, Avrupa Parlamentosu’nun Güvenlik ve Savunma Alt Komitesi, Dış İlişkiler Komitesi ve NATO Parlamenter Asamblesi ile İlişkiler Delegasyonu’nun Brüksel’deki ortak oturumunda konuştu. Rutte, Avrupalı milletvekillerinin sorularını yanıtlarken NATO ile Avrupa Birliği arasındaki roller, Arktik gündemi ve ABD ile ilişkiler hakkında görüşlerini paylaştı.
Davos görüşmesi ve Grönland
Rutte, Davos’ta ABD Başkanı Donald Trump ile Grönland ve Arktik üzerine yaptığı görüşmenin odağının bölgenin korunması olduğunu söyledi. Görüşmede Arktik’in kolektif korunması ile Rusya ve Çin’in bölgeden hem askeri hem ekonomik olarak uzak tutulmasının konuşulduğunu belirtti. Danimarka adına Grönland konusunda müzakere yetkisine sahip olmadığını ve bu görevin Danimarka’ya ait olduğunu vurguladı.
NATO ile AB arasındaki yetki paylaşımı
Rutte, NATO ve Avrupa Birliği işbirliğinde NATO’nun komuta, kontrol ve kabiliyet belirleme alanlarında, AB’nin ise sanayi tabanı, regülasyon ve finansman konularında öne çıktığını ifade etti. Arktik güvenliği için gerekli kabiliyet hedeflerini ayrıca ele alacaklarını söyledi.
Avrupa’nın bağımsız savunma kurma iddiası
Avrupa’nın ABD olmadan kendi savunmasını inşa etme çabalarına ilişkin sorulara Rutte, bunun elbette ilgili ülkelerin kararına bağlı olduğunu ancak bu sürecin mevcut kapasitelere büyük eklemeler gerektireceğini belirtti. Rutte, 'Buranın birileri Avrupa’nın ABD olmadan kendini savunabileceğini düşünüyorsa, hayal kurmaya devam etsin. Yapamazsınız. Yapamayız. Birbirimize ihtiyacımız var' diyerek transatlantik bağın önemini vurguladı. Ayrıca böyle bir yola girilmesinin güç bölünmesine yol açacağını ve bunun Vladimir Putin’in işine yarayacağını ekledi.
Trump’ın NATO üzerindeki etkisi
Rutte, Trump hakkında eleştiri yaratabilecek ifadeler kullandığını kabul etti ancak Trump’ın NATO ülkelerini savunma harcamalarını artırmaya ittiğini savundu. 2025 sonu hedefi olan yüzde 2 hedefine ulaşılmasında Trump’ın önemli rol oynadığını, İspanya, İtalya, Belçika gibi ülkelerin önceki yüzde 1,5 seviyelerinden yüzde 2’ye çıkma kararlarının bu etkiyle mümkün olduğunu söyledi. Rutte, Lahey’deki yüzde 5 taahhüdünün de Trump olmadan sağlanamayacağını belirtti.
Avrupa içinde artan savunma harcamalarına örnek olarak Almanya’yı gösteren Rutte, Almanya’nın 2021’de savunmaya 70 milyar harcadığını, 2029’da 160 milyar harcayacağını ve 2029’a dek çekirdek savunma harcamasında yüzde 3,5 seviyesine ulaşacağını söyledi. Bu artışın 90 milyar euroluk ek bir yük olduğunu vurguladı.
Nükleer şemsiye ve maliyet uyarısı
Rutte, Avrupa’nın tek başına ilerlemesi halinde GSYH’nin yüzde 5’iyle yetinmemesi gerektiğini, böyle bir durumda bu oranın yüzde 10’a çıkacağını ve kendi nükleer kapasitesini inşa etme gerekliliğinin milyarlarca euroya mâl olacağını söyledi. Bu yolun ABD’nin nükleer şemsiyesinin kaybedilmesine yol açabileceği uyarısında bulundu.
İran ve Ukrayna
İran meselesine ilişkin Rutte, NATO’nun doğrudan müdahil olmasının söz konusu olmadığını, NATO’nun ilgisinin İran’ı Kuzey Kore, Rusya ve Çin bağlamında değerlendirmekle sınırlı olduğunu belirtti. Ukrayna konusuna ilişkin olarak ise her ülkenin üyelik başvurusunun teoride mümkün olduğunu ancak bunun için 32 ülkenin mutabakatının gerektiğini ve şu anda Ukrayna konusunda oybirliği bulunmadığını söyledi. Buna rağmen Ukrayna’yı mümkün olan en güçlü durumda tutmak için işbirliğinin süreceğini vurguladı.
Rutte konuşmasında NATO ve transatlantik ilişkilerin önemini defalarca yineleyerek, Avrupalı müttefikler ile ABD arasındaki dayanışmanın güvenlik için vazgeçilmez olduğunu belirtti.
NATO GENEL SEKRETERİ MARK RUTTE, AVRUPA PARLAMENTOSU (AP) ÜYELERİNE HİTABINDA, "BİRİLERİ AVRUPA'NIN ABD OLMADAN KENDİNİ SAVUNABİLECEĞİNİ DÜŞÜNÜYORSA, HAYAL KURMAYA DEVAM ETSİN. YAPAMAZSINIZ" DEDİ.
