Psikolog Anıl Özcan: Akran zorbalığına karşı toplumsal iş birliği şart
Akran zorbalığı yalnızca çocuklar arasındaki basit bir tartışma değildir; kalıcı psikolojik ve sosyal sonuçlara yol açabilen ciddi bir sorundur. VM Medical Park Samsun Hastanesi’nden Psikolog Anıl Özcan, konunun okul sınırlarını aştığını ve toplumun farklı aktörlerinin birlikte çözüm üretmesi gerektiğini belirtti.
Zorbalığın tanımı ve önemine dair değerlendirme
Özcan, akran zorbalığını bir çocuğun kendisinden fiziksel veya sosyal olarak daha güçsüz gördüğü bir akranına kasıtlı, sürekli zarar verme, tehdit etme ya da dışlama davranışlarıyla ortaya çıkan bir olgu olarak tanımladı. Son yıllarda özellikle okul ortamlarında bu tür vakaların arttığına dikkat çekti.
Yaş gruplarına göre görülen farklılıklar
Psikolog Özcan, zorbalığın yaşa göre farklı biçimlerde kendini gösterdiğini aktardı. Erken çocukluk döneminde (3-6 yaş) daha çok fiziksel davranışlar; itme, vurma gibi örneklerin yaygın olduğunu, bu dönemde sosyal beceriler gelişmediği için mağdur çocuklarda güven kaybı yaşanabildiğini ifade etti. Ortaokul döneminde (12–15 yaş) ise zorbalığın daha karmaşık bir hâl aldığını, sosyal medyanın etkisiyle siber zorbalığın arttığını ve anksiyete, depresyon, sosyal izolasyon gibi psikolojik sonuçların ortaya çıkabildiğini vurguladı.
Aile içi iletişim ve okul ortamının rolü
Özcan, ailelerin ev içindeki iletişim biçimlerinin çocukların davranışlarını şekillendirdiğini söyledi. Bağırma, cezalandırıcı tutum veya aşırı serbestlik gibi yaklaşımların çocukların dış dünyadaki tutumlarına yansıdığını; yetişkinlerin problem çözme biçimlerinin çocuklar tarafından taklit edildiğini belirtti. Ayrıca kalabalık sınıflar, öğretmenlerin her öğrenciye yeterince zaman ayıramaması ve net disiplin kurallarının olmamasının zorbalığı artıran etkenler arasında yer aldığına dikkat çekti.
Önleme ve müdahale önerileri
Psikolog Anıl Özcan, akran zorbalığının psikolojik, sosyal ve akademik açıdan kalıcı etkiler bırakabildiğini hatırlatarak ailelere şu önerilerde bulundu: "Çocuklarınızla düzenli ve açık iletişim kurun. Onları yargılamadan dinleyin. Empati gelişimini destekleyin. Sosyal medya kullanımını yakından takip edin."
Okullar için ise Özcan, rehberlik hizmetlerinin güçlendirilmesi, öğretmenlere zorbalık farkındalık eğitimleri verilmesi ve net okul kuralları oluşturulması gerektiğini belirtti. Ayrıca tekrarlayan uyarısında, "Akran zorbalığı sadece okul sınırları içinde yaşanan bir problem değildir. Toplumu ilgilendiren, birçok aktörün birlikte çözüm geliştirmesi gereken bir konudur. Sorunu erken fark etmek ve birlikte doğru adımlar atmak, çocuklarımızı korumanın en etkili yoludur" ifadelerini kullandı.
VM MEDİCAL PARK SAMSUN HASTANESİ'NDEN PSİKOLOG ANIL ÖZCAN,
