Konya'da dededen toruna sedir katranı ustalığı
Mevlana Meydanı çevresinde yaklaşık 65 yıldır süren sedir katranı üretimi, ustalar Nafiz Ünalacak (80) ile oğlu Tevfik Ünalacak (44) tarafından günümüze taşınıyor.
Mesleğin devri ve dükkanın devamı
Nafiz Ünalacak sağlık sorunları nedeniyle esnaflığını oğluna devrettiğini, ancak dükkânda fahri olarak destek vermeyi sürdürdüğünü belirtiyor. 'Aşağı yukarı 15 yaşında başladık. Dükkanı kapatmamak için oğluma devrettim' diyerek işin aileden geçtiğini aktarıyor. Katranın geçmişte sanayi ve lastik üretiminde kullanıldığını, bugünse hem hayvancılık hem de insan kullanımında talep gördüğünü vurguluyor.
Geleneksel üretim ve kullanım alanları
Tevfik Ünalacak üretimin zahmetli olduğunu anlatıyor: ağacın gövdesinden alınan parçalar çukura konup üzerine ateş yakılarak sızdırma yöntemiyle sedir özünün çıkarıldığını söylüyor. Katranın tadının acı olduğunu, ancak bu acının fayda sağladığını ifade ediyor. Ürün; akciğer, nefes darlığı ve iç hastalıklara, ayrıca cilt ve saç bakımına iyi geldiği düşünülerek insanlar tarafından kullanılıyor. Hayvancılıkta ise yaralar, bereler ve şap gibi sorunlarda tercih ediliyor.
Fiyat ve ürün çeşitliliği
Tevfik Ünalacak, sedir katranının küçük bir şişesinin 200 liraya satıldığını; hayvan kullanımı için çam katranının ise 1 kilosunun 200 lira olduğunu belirtiyor. Dükkânda ayrıca kantaron yağı, Hint yağı ve orijinal lavanta yağı gibi başka doğal ürünler de sunuluyor. Ünalacaklar, 100 yıldır süregelen bu zanaatı ve sedir ağacının kıymetini korumaya devam ettiklerini söylüyor.
Ünalacak ailesi, geleneksel yöntemlerle ürettikleri sedir katranını ve bunun kullanım alanlarını yaşatmayı amaçlıyor.
KONYA'DA DEDEDEN TORUNA AKTARILAN KATRAN USTALIĞI, SEDİR AĞACININ ÖZÜNDEN ELDE EDİLEN KATRANLA GELENEKSEL BİR ZANAATİ YAŞATILIRKEN, HASTALARA DA ŞİFA DAĞITIYORLAR.
