Kocaköy’de 20 bin yıllık kimyasal aşınma taş yüzeyinde nehir minyatürleri oluşturdu
Yağışların kireçtaşını çözmesiyle oluşan lapya biçimleri Dicle ve Fırat kollarını andırıyor
Diyarbakır’ın Kocaköy ilçesinde, yağış sularının kayayı kimyasal yollarla aşındırması sonucu taş yüzeyinde nehir ve vadi minyatürlerini andıran oluşumlar meydana geldi. İlçe merkezine yaklaşık 4 kilometre uzaklıktaki sediment tortulu kireçtaşı tabakasında oluşan bu lapya örnekleri, bölgedeki göl, vadi, akarsu ve su ayrım çizgileri gibi şekillerin küçültülmüş halleri olarak göze çarpıyor.
Toprak tarafından örtülen kısımlarda lapyalar daha az ve sığken, toprağın dışarıdaki bölümlerinde daha derin ve belirgin oluşumlar bulunuyor. Bu farklılaşma, oluşumların zaman içinde geliştiğini gösteriyor.
Antropolog Naci Akdemir, alanın sediment tortulu kireçtaşı tabakası olduğunu belirterek, yağış sularının kimyasal aşındırmasıyla meydana gelen güzel lapya örneklerinin görüldüğünü söyledi. Akdemir, bu oluşumların esasen arazide Fırat ile Dicle nehirlerinin ve kollarının meydana getirdiği peneplenleşmenin minyatür bir örneği olduğunu ifade etti.
Akdemir, bu lapyaların minyatür düzeyde akarsular, akarsu vadileri, su ayrım çizgileri, göller ve kıvrımlar gibi yeryüzü şekillerini yansıttığını vurguladı. Kuzey tarafların daha az eğimli, güney tarafların ise daha eğimli oluşunun da bu minyatür topoğrafyayı oluşturduğunu söyledi ve coğrafya eğitimi için arazi çalışmaları bakımından bölgenin önemine değindi. Ayrıca, lapyaların mevcut görünümüne ulaşmasının en fazla 15-20 bin sene gibi bir zaman aldığını belirterek, buzulların çekilmesinden sonra oluşmuş olabileceklerini ifade etti.
DİYARBAKIR’IN KOCAKÖY İLÇESİNDE YAKLAŞIK 20 BİN YILIN SONUNDA YAĞIŞ SULARININ KAYAYI KİMYASAL YÖNDEN AŞINDIRMASI SONUCU FIRAT VE DİCLE NEHİRLERİNİN MEYDANA GETİRDİĞİ SU YOLLARININ TAŞ TABAKASI ÜZERİNDE MİNYATÜRÜ ORTAYA ÇIKTI.
