Kanserde yeni umut: Karaciğer nakliyle tümörsüz hayata dönüş
Vakaya genel bakış
Karaciğer nakli, karaciğere metastaz yapmış kalın bağırsak (kolorektal) kanseri vakalarında yeni bir tedavi alternatifi olarak öne çıktı. Türkiye’de Prof. Dr. Murat Dayangaç ve Doç. Dr. Özgür Açıkgöz öncülüğünde, kolorektal kanser metastazı olan bir hastada başarıyla uygulanan işlem, benzer durumda olan uygun hastalara yeni bir umut kapısı açtı.
Hastanın öyküsü
36 yaşındaki Sibel Karmış, 2019 yılında bağırsak ve karaciğere yayılmış kanser tanısı aldı. Önce acil koşullarda bağırsak ameliyatı geçirdi, iki ay sonra karaciğer ameliyatı oldu ve uzun süre kemoterapi gördü. Bir süre kontrol sağlanmış görünse de karaciğerde yeni tümörler gelişti ve modern tedavilere rağmen olumlu yanıt alınamadı.
Nakil kararı ve uygulama
Medipol Mega Üniversite Hastanesinde Onkoloji ve Organ Nakli Konseyleri tarafından değerlendirilen hasta, nakil için uygun bulundu. Konsey kararının ardından 2023 yılında karaciğer nakli gerçekleştirildi. Nakil sonrası kontrollerde olumsuz bir durum gözlenmedi ve hasta sağlığına kavuştu.
Uzmanların değerlendirmesi
Prof. Dr. Murat Dayangaç vaka hakkında şu noktaları vurguladı: Kalın bağırsak kanseri dünya çapında sık görülen kanserlerden biri olup, hastaların yaklaşık yarısında karaciğere metastaz gelişmektedir. Metastazlı olgularda en etkili yöntem cerrahi çıkarımdır; ancak tümör yaygınlığı, damar ilişkisi veya ek yayılım nedeniyle birçok olguda cerrahi mümkün olmamaktadır. Cerrahi yapılsa bile hastaların üçte ikisinde 2-3 yıl içinde karaciğerde tekrar tümör gelişebilmektedir. Kemoterapi ve immünoterapi gibi modern tedaviler ise beş yıllık sağ kalımı ancak %10-15 oranında sağlayabilmektedir. Son yıllarda doğru seçilmiş hasta grubunda yapılan karaciğer nakillerinin önem kazandığını, Oslo Üniversitesi öncülüğündeki çalışmaların nakille beş yıllık sağ kalımın %60’a ulaştığını gösterdiğini belirtti.
Prof. Dayangaç ayrıca her hastaya nakil uygulanamayacağını; adaylarda uluslararası kriterlere uyumun, yaş ve genel sağlığın, ana tümörün tamamen çıkarılmış olup üzerinden en az bir yıl geçmiş olmasının ve karaciğer dışında hastalık bulunmamasının temel şartlar olduğunu aktardı. Bu nedenle işlemin yalnızca kapsamlı onkoloji merkezlerinde yapılması gerektiğini ifade etti.
Tıbbi onkoloji perspektifi
Doç. Dr. Özgür Açıkgöz ise hastanın süreçlerini anlattı: Bağırsak tıkanıklığı nedeniyle acilen ameliyat olan hastada yapılan tetkiklerde karaciğere metastaz saptandı. Hızla başlanan kemoterapi sonrası karaciğerdeki odaklar cerrahiyle çıkarıldı ve idame tedavisine geçildi; bu tedavi yaklaşık 1-1,5 yıl sürdü. 2023’te karaciğerde yeniden metastaz tespit edilince multidisipliner cerrahi konsey ve organ nakli ekibi birlikte değerlendirme yaptı ve cerrahinin riskli olabileceği sonucuyla nakil seçeneği sunuldu. Hasta nakil sürecini kabul etti ve işlem başarıyla tamamlandı.
Güncel durum ve hasta mesajı
Prof. Dayangaç, iki yıl önce gerçekleşen naklin ardından hastanın bugün tamamen tümörsüz ve sağlıklı bir yaşam sürdüğünü bildirdi. Hastanın kendisi Sibel Karmış, yaşadığı zorlu süreci anlatarak başlangıçtaki belirsizliklere rağmen nakil önerisinin umut verdiğini; şu anda ilaçlarını kullanıp düzenli kontrollerine devam ettiğini ve umudunu kaybetmemeleri mesajını paylaştı.
Sonuç olarak, uygun seçilmiş kolorektal kanser hastalarında karaciğer nakli, metastazlı dönemde yeni ve yaşama dönük bir seçenek olarak değerlendirilmeye başlandı. Bu yaklaşımın uygulanması uzman merkezlerde ve multidisipliner değerlendirmelerle mümkün olmaktadır.
SİBEL KARMIŞ VE PROF. DR. MURAT DAYANGAÇ
