Jeotermal yatırımlarında 2026 'köprüden önceki son çıkış' olarak öne çıktı
Jeotermal enerji sektörü, 2025'te yatırım duraklamasını geride bırakırken kurulu güç 1.758 Megavat (MW) seviyesine ulaştı. Sektörün önündeki en önemli sorun ise planlama aşamasındaki santrallerin YEKDEM kapsamı dışında kalma riski olarak dikkat çekiyor.
Yasal süre kısıtı
1 Mayıs 2023 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 7189 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararı ile yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı YEK Belgeli elektrik üretim tesislerinin Yenilenebilir Enerji Destekleme Mekanizması'ndan (YEKDEM) yararlanabilmesi için 31 Aralık 2030 tarihine kadar işletmeye alınması şartı getirildi.
Yatırımların önündeki engel
Jeotermal Enerji Derneği (JED) Başkanı Ali Kındap, mevzuatta öngörülen zaman kısıtı yüzünden planlama aşamasındaki pek çok yatırımın bekleme dönemine girdiğini belirtiyor. Kındap, bunun ivmelenme sürecindeki yatırımların önündeki en büyük engel olduğuna dikkat çekti.
Kındap, Türkiye'nin toplam kurulu gücünün 122 bin MW seviyesinde olduğunu ve baz yük üretimi yapabilen tek yenilenebilir kaynağın jeotermal santraller olduğunu hatırlatarak, 'Ülkemizin son 15 yılda jeotermal enerjide tüm dünyanın alkışladığı başarısının altında YEKDEM’in çok önemli payı var' ifadelerini kullandı.
Ayrıca, jeotermal santral yatırımlarının rüzgâr ve güneş gibi kaynaklardan farklılaştığını vurgulayan Kındap, megavat başına yatırım maliyetinin rüzgâr santrallerine göre en az üç kat daha fazla olduğunu belirtti.
"Köprüden önceki son çıkış"
Kındap, lisans, izin, ruhsat, arazi alımı, ÇED, sondaj, kaynak verimliliğinin tespit edilmesi, santralin inşası ve devreye alınması süreçlerinin en iyimser şartlarda beş yılda tamamlanabildiğini hatırlattı. 'Bugün yüksek yatırım maliyetine rağmen sektöre yatırım yapmak isteyen pek çok yatırımcımız var. Ancak bugün harekete geçseler dahi, 2030 sonuna kadar santralleri devreye almaları teknik olarak mümkün olamayacak' değerlendirmesinde bulundu.
Kındap, belirsizlik ortamı nedeniyle yatırımcıların beklemeye geçtiğini ve bu nedenle 2026 yılını 'köprüden önceki son çıkış' yılı olarak gördüklerini söyledi. Bu yıl içinde ilgili yasal düzenleme yapılmazsa, 2027 ve sonrasında tüm yatırım planlarının askıya alınma riski bulunduğunu; taleplerin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı başta olmak üzere ilgili kamu otoritelerine iletildiğini belirtti. Kındap, basit bir kanun değişikliği ile yatırımlarda öngörülebilirliğin sağlanabileceğini vurguladı.
2053 vizyonu için hedef
Kındap, 1 Mayıs 2023 tarihli düzenleme ile jeotermal yatırımlarının YEKDEM kapsamındaki teşvik süresinin 10 yıldan 15 yıla çıkarılmasının sektör açısından hayati önem taşıdığını kaydetti. Türkiye'nin '2053 Net Sıfır' vizyonuna ulaşması için ise jeotermalde en az 10 bin MW kurulu gücünde santral yatırımının devreye alınması gerektiğinin altını çizdi.
JEOTERMAL ENERJİ DERNEĞİ (JED) YÖNETİM KURULU BAŞKANI ALİ KINDAP
