Japonya ve Çin'de ehliyet süreçleri: Disiplin ve teknoloji ön planda
Asya'nın iki büyük ekonomisinde ehliyet almak; sıkı kurallar, uzun eğitimler ve teknoloji destekli sınavlarla yürütülüyor. Japonya'da uygulanan yoğun kamp programları ile Çin'deki sensörlü, aşamalı sınav maratonu sürücü adaylarına farklı zorluklar sunuyor.
Japonya: Kamp eğitimi ve ayrıntılı direksiyon kuralları
Japonya'da sıfırdan ehliyet almak isteyenler genellikle Gasshuku Menkyo adlı yoğun kamp programlarına veya özel sürücü kurslarına katılıyor. Süreç iki ana kata ayrılıyor: Kari-men (geçici ehliyet) ve Honmen (asıl ehliyet). Yazılı sınavlar ortalama 100 soru içeriyor ve başarılı sayılmak için başarı eşiği yaklaşık yüzde 90 civarında uygulanıyor.
Direksiyon sınavlarında ayrıntılar büyük önem taşıyor: kör nokta kontrollerinin aynanın yanı sıra boyun çevrilerek yapılması, S-Curve ve Crank gibi dar virajlarda lastiğin yol çizgisine milimetrik yakınlığı, demiryolu geçitlerinde yeşil ışıkta bile yavaşlama gibi ince kurallar sınavın hemen sonlandırılmasına yol açabiliyor.
Geçici ehliyetle uygulamalar sıkı kurallara tabi. Adayların araçların ön ve arkasına iki adet 'Deneme sürüşü' uyarısı takması, tek başına araç kullanmanın yasak olması ve yan koltukta en az 3 yıllık ehliyete sahip birinin bulunması gerekiyor. Son aşamada yapılan final direksiyon sınavını geçip mezuniyet belgesi alanlar asıl ehliyet için yazılı sınava girme hakkı kazanıyor.
Çin: Dört aşamalı, sensör destekli sınav maratonu
Çin'de ehliyet süreci dört aşamadan oluşuyor. Birinci aşamada; bin 300 soruluk bir havuzdan seçilen 100 soruyu 45 dakika içinde yanıtlayıp 90 puan almak gerekiyor. İkinci aşamada kapalı parkur sınavı yapılırken, araçlar gözetmen yerine üzerine yerleştirilmiş dijital sensörlerle puanlanıyor.
Sensörler geri park, yokuş kalkışı ve dar alan manevralarında aracın durması veya yol çizgisine teması gibi hataları anında tespit edip başarısız olarak kaydediyor. Üçüncü aşama gerçek trafik içinde sürüşü kapsıyor; şerit takibi, sinyal kullanımı, kavşak davranışı ve yayalara yaklaşım gibi unsurlar detaylı olarak değerlendiriliyor. İkinci ve üçüncü aşamalarda beş kez başarısız olan adayların, önceki seviye sınav sonuçları iptal edilip süreç en baştan başlatılıyor.
Dördüncü aşamada adaylar kaza önleme, kötü hava şartlarıyla başa çıkma, çevre bilinci ve acil durum tepkisi alanlarında sınava tabi tutuluyor. Tüm dört aşamayı başarıyla geçenler ehliyet almaya hak kazanıyor.
Adayların gözlemleri
Japonya'da kamp programına katılan Asena Takayama, sürecin 'oldukça disiplinli' olduğunu söylüyor: 'İlk olarak direksiyon sınavına giriyorsunuz. Bu sınavı geçemezseniz, ilk yazılı sınava girme hakkı bile verilmiyor. Direksiyon sınavını geçtikten sonra yazılı sınava giriliyor ve geçici ehliyet alınıyor.' Takayama, iyi araç kullanmanın tek başına yeterli olmadığını; Japon trafik mantığını bilmenin ve kurallara tam uymanın gerektiğini vurguluyor.
Çin'den Hu ShiLiang ise sürecin teorik ve pratik olarak ayrıldığını, özellikle sensörlü ikinci aşamanın en zor bölüm olduğunu aktarıyor: 'Bu aşamada sürücü adayının yanında gözetmen olmuyor, sınav tamamen araç üzerindeki dijital aksam sayesinde puanlanıyor. Hatalar kesin ve hassas şekilde hesaplanıyor.' Üçüncü bölümde trafik içindeki sürüş bir denetmen eşliğinde yapılırken performans hem denetmen hem de dijital sistem tarafından takip ediliyor.
Her iki ülkede de ortak tema; sürüşün yalnızca araç hakimiyeti değil, kurallara ve prosedürlere eksiksiz uyum gerektirmesi. Japonya disiplin ve ayrıntıya odaklanırken, Çin teknolojiyle hataları anında tespit eden bir sistem uyguluyor.
Öne çıkan anahtar ifadeler: Gasshuku Menkyo, Kari-men, Honmen, 100 soru, yüzde 90, bin 300 soru, 45 dakika, 90 puan, sensörlü araçlar, 4 aşama, dijital puanlama.
ASYA’NIN İKİ DEV EKONOMİSİ JAPONYA VE ÇİN’DE EHLİYET ALMAK İÇİN ZORLU BİR SÜREÇTEN GEÇMEK GEREKİYOR. JAPONYA EĞİTİM SÜRESİNCE HATA PAYINI NEREDEYSE SIFIRA İNDİRİRKEN, ÇİN’DE ADAYLAR SENSÖRLÜ ARAÇLARLA TEKNOLOJİ KARŞISINDA TER DÖKÜYOR.
