Asansör yönetmeliği değişti, kabin daraldı: ALS hastası doktor evine hapsoldu
İzmir’de yaşayan 65 yaşındaki emekli göz doktoru Alper Kaya, 35 yıldır mücadele ettiği Amyotrofik Lateral Skleroz (ALS) hastalığı nedeniyle artık tekerlekli sandalye ve solunum desteği kullanıyor. 2023 yılında yürürlüğe giren ve eski tip asansörlere iç güvenlik kapısı takılmasını zorunlu kılan düzenleme, eski binalarda yaşamını sürdüren engelli bireyler için beklenmedik bir erişim sorunu yarattı.
Güvenlik yükseldi, yaşam alanı daraldı
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yapılan yönetmelik güncellemeleriyle amaç asansör güvenliğini artırmak olsa da, eski bina asansör kuyularının dar olması nedeniyle kabin içine entegre edilen katlanır iç kapı mekanizması kullanım alanını önemli ölçüde azalttı. Bu daralma, Kaya’nın tam donanımlı ve medikal ihtiyaçlara uygun akülü tekerlekli sandalyesinin asansöre sığmasını imkânsız hâle getirdi.
Önce yürüme kabiliyetini, sonra özgürlüğünü kaybetti
Alper Kaya, hastalığın 30 yaşında başladığını, zaman içinde kas gücünü kaybederek tekerlekli sandalyeye bağımlı hale geldiğini anlattı. 2000’li yılların başında satın aldığı dairedeki 90’lı yıllarda yapılmış asansörün o dönemde ihtiyaçlarını karşıladığını belirten Kaya, süreci şu sözlerle özetledi:
"O dönemde ellerimi kullanabildiğim için akülü sandalyemle apartmanın asansörüne tek başıma girip çıkabiliyor, evimden dışarıya özgürce gidebiliyordum. Apartman eski, asansörü küçük olmasına rağmen bu şekilde ihtiyaçlarımı karşılayabiliyordum."
2023 yönetmeliği uyarınca kontrol mühendislerinin asansöre iç kapı takılması gerektiğini belirlediğini söyleyen Kaya, eklenen iç kapı sonrası asansörün kendisi için kullanılamaz hâle geldiğini ifade etti: "Daha önce rahatça girip kapatabildiğim asansörde, artık iç kapı nedeniyle kapı kapanmıyor ve bu yüzden asansör çalışmıyor. Sonuç olarak evimden dışarı çıkamaz hale geldim."
Yetkililere esnek çözümler çağrısı
Kaya, karşılaştığı sorunun yalnızca kendisine özgü olmadığını, benzer mağduriyetleri yaşayan çok sayıda engelli birey olduğunu belirtti. Eski binaların asansör boşluğu ve yapı ölçüleri nedeniyle genişletme imkânı bulunmadığını vurgulayan Kaya, yönetmelikteki iç kapı zorunluluğunun erişilebilirlik açısından ciddi sorun yarattığını söyledi.
"Bu noktada, eski binalar için daha esnek ve modern çözümler geliştirilebilir. Uzaktan kumanda sistemleri, özel düğmeler veya farklı teknik uygulamalar gibi çözümler mümkündür. Bu konuda bürokratların ve teknokratların bir çalışma yapmasını arzu ediyorum, çünkü gerçekten çok sayıda mağdur insan var" dedi.
İZMİR’DE YAŞAYAN VE 35 YILDIR ALS HASTALIĞI İLE MÜCADELE EDEN EMEKLİ GÖZ DOKTORU ALPER KAYA, ASANSÖR YÖNETMELİĞİNDEKİ DEĞİŞİKLİK SONRASI EVİNE HAPSOLDU.
