Gaziantep'te sedef kakma geleneği antika silahlarda yeniden hayat buluyor
Gaziantep merkezinde, Osmanlı saraylarını anımsatan sedef kakma sanatını yaşatan ustalardan biri olan Ökkeş Bozkurt, tarihi Gümrük Han'daki atölyesinde antika silah, kılıç ve hançerleri özenle süslüyor. 58 yaşındaki usta, 45 yıldır sürdürdüğü bu el sanatını hem mobilya hem de orijinal Osmanlı dönemi parçaları üzerinde uyguluyor.
Geleneksel tekniklerle yapılan eserler
Çeyiz sandığı, ayna, sandalye, sehpa, midye kutu, rahle, şamdan, baston, anahtarlık, kül tablası, sini altlığı, tavla ve telefonluk gibi gündelik eşyaların yanı sıra orijinal Osmanlı tüfekleri, hançerler ve kılıçların kabzalarına kadar geniş bir ürün yelpazesi bulunuyor. Bozkurt, işlerinde genellikle ceviz ağacı üzerine pirinç tel ile telkari tekniklerini uyguluyor ve motifleri tatlı su midyeleriyle tamamlıyor.
İşçilik süreci
Usta, çalışmanın aşamalarını şu şekilde özetliyor: önce motifler ağaca çiziliyor, telkari için pirinç teller işleniyor ve motifin içleri oyuluyor. Ardından sedef parçaları elmas taşlarla biçimlendiriliyor, yerlerine yerleştirildikten sonra zımparalanıp cilalanarak son görünüm veriliyor. Bozkurt, her parça üzerinde en küçük parçalardan en büyüğüne kadar on kez elden geçirildiğini belirtiyor.
Ökkeş Bozkurt kendi sözleriyle: '45 yıldır bu işin içerisindeyim. Mesleğimiz sedef kakma sanatı olarak geçer. Her parçamız en küçük parçadan en büyük parçaya kadar 10 defa elden geçiyor.'
Sanatın geleceğine dair endişe
Bozkurt, bu sanat dalında usta-çırak ilişkisiyle yeni nesil yetiştirmenin giderek zorlaştığını vurguluyor. Eleman yetiştirmekte güçlük çekildiği için sedef kakma sanatının 'ölmeye yüz tutan meslekler' arasında olduğunu söylüyor ve devlet desteğine rağmen çırak temininde sorun yaşandığını ekliyor. Kendi üç çocuğundan birini mesleğe kazandıramadığını belirtiyor ve işine olan bağlılığını mesleğe olan aşkına bağlıyor.
Antika silahlar ve kişiselleştirme
Atölyeye gelen antika kılıç, tabanca ve diğer silahların üzerine sedef kakma uygulandığını ifade eden Bozkurt, özellikle zülfikar tipi kılıçların sık getirildiğini söylüyor. Demir yüzeylere isim veya ayet yazılabildiğini, ahşap kısımlara ise pirinç tellerle telkari tarzı işleme yapılabildiğini belirtiyor.
Ökkeş Bozkurt son olarak: 'Bu mesleği yapmamdaki sebeplerden biri mesleğe olan aşinalığım ve aşkımdır. Ben mesleğimi gerçekten çok seviyorum.' diyerek hem ustalığını hem de sanatın yaşatılması konusundaki kararlılığını vurguluyor.
GAZİANTEP'TE 45 YILDIR OSMANLI SARAYLARINI SÜSLEYEN SEDEF KAKMA SANATIYLA UĞRAŞAN ÖKKEŞ BOZKURT, ANTİKA SİLAH, KILIÇ VE HANÇERLERE SEDEF İŞLEMESİ YAPIYOR.
