Enkaz aramalarında yeni yöntem: Kahraman Fareler Antalya'da göreve hazırlanıyor
Antalya'da Muratpaşa Belediyesi ile GEA Arama Kurtarma Derneği iş birliğiyle uygulamaya konulan Kahraman Fareler Projesi, enkaz altında kalanlara ulaşmada alternatif bir yaklaşım sunuyor. Proje kapsamında Afrika keseli sıçanları, yaklaşık 3 yıllık eğitim sonrasında GPS ve kamera taşıyarak erişilmesi güç noktalarda arama yapabilecek şekilde hazırlanıyor.
Projeyi tanıtım programı ve katılımcılar
Proje, Muratpaşa'daki GEA Arama Kurtarma Gönüllülük Merkezi'nde düzenlenen programla kamuoyuna duyuruldu. Tanıtım videosunun gösterimiyle başlayan etkinlikte GEA Arama Kurtarma Takım Lideri Erkan Atarer, Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dekan Yardımcısı Doç. Dr. Engin Yence, projeyi yürüten Dr. Danielle Glangrasso ve Muratpaşa Belediye Başkanı Ümit Uysal konuştu.
Farelerin omzundaki teknoloji: GPS ve kamera
Farelerin sırtına yerleştirilen özel GPS ve kamera sistemi sayesinde arama ekipleri hayvanların izlediği güzergâhı anlık olarak takip edebiliyor. Sırt kamerası, enkazın derinliği ve erişilmesi zor boşluklara ilişkin ayrıntılı veri sağlıyor. Yaklaşık 3 yıllık hazırlıkla insan kokusunu ayırt edebilen ve çevresel uyaranlara karşı hassasiyeti artırılan bu hayvanların, enkaz altındaki canlıları tespit ederek kurtarma ekiplerine yön göstereceği belirtiliyor.
Uzmanlardan proje değerlendirmesi
Erkan Atarer toplantıda GEA ekibinin ulusal ve uluslararası ölçekte afetlere müdahale ettiğini; Birleşmiş Milletler Tavsiye Grubu'na bağlı bir ekip olduklarını ve 2021 Aralık ayından beri AFAD tarafından akredite şekilde görev yaptıklarını aktardı. Atarer, dron ve klasik yöntemlerin yetersiz kaldığı durumlarda neden alternatif bir yöntem olmasın düşüncesiyle bu projenin geliştirildiğini ve Muratpaşa Belediyesi'nin sürece büyük destek verdiğini belirtti.
Dr. Danielle Glangrasso ise APOPO ile iş birliğiyle getirilen Jo, Caruso, Wagner, Billy, Kira ve Daniel adlı altı Afrika keseli sıçanının dar enkaz boşluklarında köpek ve insan gücünün ulaşamadığı alanlarda hayati rol oynayacağını vurguladı. Glangrasso, farelerin güçlü koku alma yetenekleri ve hafif yapıları sayesinde ikincil çökme riski oluşturmadan enkaz altındaki yaşam belirtilerini kısa sürede saptadığını ifade etti.
Belediye vizyonu ve saha tecrübeleri
Ümit Uysal, Muratpaşa Belediyesi'nin afet öncesi hazırlık yaklaşımı doğrultusunda Türkiye'de ilk defa uygulanacak bir model olarak bu projeyi hayata geçirdiklerini söyledi. Uysal, projenin hem müdahale kapasitesini artıracağını hem de toplumun afet bilincini güçlendireceğini kaydetti.
İş birliği, geçmiş faaliyetler ve eğitim alanı
Muratpaşa Belediyesi ile GEA Arama Kurtarma Derneği arasında 19 Temmuz 2017'de imzalanan iş birliği protokolü sonrası belediye tarafından derneğe 967 metrekarelik bir alan tahsis edildi. GEA ekipleri bu süre zarfında kentsel arama kurtarma eğitimleri verdi; belediye personeline yönelik programlar düzenledi ve 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremler sırasında sahada aktif görev aldı. Bu çalışmalar sonucunda mahalle afet gönüllülüğü eğitimleri genişletildi ve 21 belediye personeli 'Kentsel Arama Kurtarma Eğitmen Eğitimi'ne dahil edildi.
Bu birikimlerin devamı olarak Muratpaşa Belediyesi, Kahraman Fareler Projesi için mevcut alanın yanında bulunan 3 bin 200 metrekarelik yeni bir eğitim sahasını tahsis ettiğini ve bunun 4 Ekim 2024 tarihli belediye meclisi kararıyla resmileştiğini açıkladı. Eğitimleri süren altı Afrika keseli sıçanı, arama kurtarma operasyonlarında görev almak üzere hazırlanıyor.
YAKLAŞIK 3 YILLIK EĞİTİMLE İNSAN KOKUSUNU AYIRT EDEBİLEN AFRİKA KESELİ SIÇANLARININ SIRTLARINA TAKILAN GPS VE KAMERA SİSTEMİYLE ULAŞILMASI ZOR NOKTALARDAKİ ARAMA KURTARMA ÇALIŞMALARINA ÖNEMLİ KATKI SAĞLAMASI HEDEFLENİYOR.
