Eklem sağlığında kitosan: Kıkırdak onarımına doğal destek
Deniz kaynaklı biyopolimer: Kitosan nedir?
Kitosan, kabuklu deniz hayvanlarının kabuklarından elde edilen doğal bir biyopolimerdir. Genellikle zayıflama ürünleriyle anılsa da son yıllarda eklem sağlığı ve kıkırdak onarımında da dikkat çeken uygulamalar ortaya çıkmıştır.
Kıkırdakla benzerlik ve vücut uyumu
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Uzmanı Doç. Dr. İrfan Koca, kitosanın insan dokusuyla yüksek uyum gösterdiğini belirtti. Doç. Dr. Koca, 'Kıkırdak dokusunun esnekliğini ve dayanıklılığını sağlayan glikozaminoglikan grubu yapılarla kimyasal benzerlik taşıyan kitosan, eklem içi kayganlığı sağlayan hyalüronik asit üretimini destekleme potansiyeline sahip' dedi.
'Eklemin biyolojik sıvası' benzetmesi
Doç. Dr. Koca, kitosanın osteoartritteki rolünü şu sözlerle özetledi: 'Kıkırdak yüzeyi zamanla aşınır ve pürüzlü hale gelir. Kitosan bazlı yaklaşımlar, hasarlı bölgede koruyucu bir tabaka oluşturarak sürtünmeyi azaltma eğilimindedir; buna eklemin biyolojik sıvası demek mümkündür.' Bu etkinin kıkırdak yıkımını yavaşlatmaya ve eklem fonksiyonlarını korumaya yardımcı olabileceği ifade edildi.
Ağrı ve inflamasyon üzerine destekleyici etkiler
Uzman, kitosanın sadece yapısal koruma sağlamadığını, aynı zamanda ağrı ve enflamasyonu azaltma yönünde destek verebileceğini belirtti. Doç. Dr. Koca, 'Çalışmalar kitosanın eklemdeki yangıyı ve buna bağlı ağrıyı baskılayabileceğini gösteriyor; bu da rehabilitasyon sürecine uyumu kolaylaştırıyor' diye konuştu.
Kullanım ve dikkat edilmesi gerekenler
Her ne kadar doğal bir madde olsa da kitosan kullanımının tıbbi değerlendirme gerektirdiği vurgulandı. Doç. Dr. Koca, 'Kitosan genellikle kabuklu deniz ürünlerinden elde edildiği için deniz ürünü alerjisi olanlarda reaksiyon riski vardır. Eklem sağlığı amacıyla kitosan düşünülüyorsa mutlaka bir Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon uzmanı kontrolünde olmalıdır' uyarısında bulundu.
Sonuç
Kitosan, eklem sağlığı ve kıkırdak onarımında umut vadeden doğal destekler arasında yer alıyor. Ancak etkilerinin ve uygun kullanımının hasta bazında değerlendirilmesi; olası alerji ve etkileşimlerin uzman hekim gözetiminde ele alınması gerekiyor.
FİZİKSEL TIP VE REHABİLİTASYON UZMANI DOÇ. DR. İRFAN KOCA, KİTOSANIN KAS-İSKELET SİSTEMİ ÜZERİNDEKİ "BİYOLOJİK SIVA" ETKİSİ İLE İLGİLİ AÇIKLAMALARDA BULUNDU.
