Eğitimde yapay zekâ kullanımında 'halüsinasyon' riski ve uyarılar
Biruni Üniversitesi Eğitim Fakültesi İngilizce Öğretmenliği Bölümünden Dr. Öğr. Üyesi Erguvan Uras Eren, eğitimde yapay zekâ uygulamalarının kontrolsüz kullanımına karşı uyarıda bulundu. Eren, yapay zekânın yanlış veya uydurma bilgi üretmesi olarak tanımlanan yapay zekâ halüsinasyonunun eğitim ortamlarında ciddi etik ve pedagojik sorunlara yol açabileceğini belirtti.
Yapay zekâ halüsinasyonu ne demek?
Dr. Öğr. Üyesi Erguvan Uras Eren, yapay zekâ halüsinasyonunu şöyle özetledi: 'Yapay zekâ halüsinasyonu, sistemlerin gerçekte var olmayan bilgileri üretmesi veya eksik verileri uydurarak tamamlamasıdır. Bu tür çıktılar yanlış, yanıltıcı ve tutarsız bilgilere neden olabilir.'
'Sorun yapay zekâda değil, kullanılış biçiminde'
Eren, yapay zekânın tamamen dışlanmasının doğru olmadığını söyleyerek asıl tehlikenin kontrolsüz ve bilinçsiz kullanım olduğunu vurguladı: 'Sorun yapay zekânın kendisi değil, bilinçsiz ve denetimsiz kullanımıdır. Doğru yönlendirildiğinde yapay zekâ, eğitimde çok güçlü bir destek aracıdır.' Bu noktada etik ve pedagojik denetim gerekliliğine dikkat çekti.
Öğretmenlerle yapay zekâ arasındaki ilişki
Eren, yapay zekânın öğretmenlerin yerini almadığını belirtti: 'Yapay zekâ öğretmeni ikame eden bir unsur değildir. Aksine öğretmenin rehberlik ve mentorluk rolünü daha etkili ve erişilebilir hâle getirir, öğretmenin iş yükünü azaltır.' Bu sebeple yapay zekâ uygulamalarının öğretmen merkezli yaklaşımlarla entegre edilmesi gerektiğini ifade etti.
Görünmeyen etkiler ve algoritmalar
Yapay zekânın görünmeyen etkilerine de dikkat çeken Eren, algoritmaların bireylerin tercih ve karar süreçlerini etkileyebildiğini söyledi: 'Ne izleyeceğimiz, hangi ürünü seçeceğimiz ya da hangi içeriği göreceğimiz çoğu zaman algoritmalar tarafından belirleniyor. Bu noktada bilinçli kullanım büyük önem taşıyor.' Eren, eğitim paydaşlarının bu etkilere karşı farkındalık geliştirmesi gerektiğini belirtti.
Eğitimcilere çağrı: etik yapay zekâ okuryazarlığı
Açıklamasını sonlandırırken Eren, eğitimcilerin görevine vurgu yaptı: 'Eğitimcilerin temel sorumluluğu, öğrencilerin yapay zekâyı etik, bilinçli ve eleştirel bir bakış açısıyla kullanmasını sağlamaktır. Geleceği şekillendirenler, bugünün öğrenme süreçlerini doğru yönetenlerdir.' Eğitimcilerin bu konuda rehberlik etmesi ve yapay zekâ okuryazarlığını yaygınlaştırması gerektiğini söyledi.
BİRUNİ ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ İNGİLİZCE ÖĞRETMENLİĞİ BÖLÜMÜNDEN DR. ÖĞR. ÜYESİ ERGUVAN URAS EREN, EĞİTİMDE YAPAY ZEKÂ KULLANIMINA İLİŞKİN YAPTIĞI AÇIKLAMADA, YANLIŞ VE UYDURMA BİLGİ ÜRETİMİ OLARAK TANIMLANAN "YAPAY ZEKÂ HALÜSİNASYONU" RİSKİNE KARŞI UYARIDA BULUNDU. YAPAY ZEKÂNIN KONTROLSÜZ KULLANIMININ CİDDİ ETİK VE PEDAGOJİK SORUNLARA YOL AÇABİLECEĞİNİ BELİRTEN EREN, EĞİTİMCİLERİN BU SÜRECİ BİLİNÇLİ ŞEKİLDE YÖNETMESİ GEREKTİĞİNİ VURGULADI.
