Dijital cihazlar ve boyun sağlığı: Artan bir risk
Cep telefonu ve dizüstü bilgisayarların uzun süre yanlış pozisyonda kullanımı, omurga üzerindeki yükü artırarak "text neck" ve "laptop neck" olarak adlandırılan kas-iskelet sorunlarının yaygınlaşmasına neden oluyor. Medicana Sağlık Grubu ve Medicana Çamlıca Hastanesi Beyin ve Sinir Cerrahisi bölümünden Op. Dr. Mehmet Serdar Balkan, bu tabloların her yaş grubunda görüldüğünü ve erken müdahale edilmezse kronik sorunlara yol açabileceğini belirtiyor.
Nasıl oluşuyor?
Op. Dr. Mehmet Serdar Balkan, bu iki sendromun aynı mekanizmayla geliştiğini vurgulayarak, başın öne doğru kalıcı olarak eğilmesinin boyun omurlarına binen yükü katladığını söylüyor. Normalde 4-5 kilogram olan baş ağırlığı, 60 derece eğimde 25-30 kilograma kadar çıkabiliyor; bu da kas-iskelet sisteminde aşırı gerilim ve zamanla yapısal bozulma riskini artırıyor.
Kimler risk altında?
Yapılan çalışmalara göre özellikle genç erişkinler, öğrenciler ve masa başı çalışanlar daha yüksek risk taşıyor. Op. Dr. Mehmet Serdar Balkan, "Üniversite öğrencilerinde boyun ağrısı görülme sıklığı yüzde 25 ile 70 arasında bildiriliyor" diyerek uzaktan çalışma ve çevrim içi eğitimin laptop boynu vakalarını artırdığına dikkat çekiyor. Ayrıca ofis çalışanları, öğretmenler, hekimler ve uzun süre bilgisayar başında kalan herkes risk grubunda yer alıyor.
Belirtiler ve ilerleyiş
Text neck ve laptop neck sendromları genellikle boyun, omuz ve kürek kemikleri arasında ağrı, boyunda sertlik, hareket kısıtlılığı, gerilim tipi baş ağrıları ve üst sırtta yanma hissi ile başlıyor. İleri vakalarda duruş bozuklukları belirginleşiyor; başın öne doğru kalıcı yer değiştirmesi, omuzların düşmesi ve kamburlaşma sadece estetik değil, fonksiyonel ve ilerleyici sağlık problemlerine dönüşebiliyor.
Ne zaman ciddiye alınmalı?
Op. Dr. Mehmet Serdar Balkan, bu yakınmaların "geçici kas ağrısı" olarak görülmemesi gerektiğini belirterek uyarıyor: erken önlem alınmazsa servikal disk dejenerasyonu, kas dengesizlikleri, omurga eğriliklerinde bozulma ve kronik ağrı sendromları gelişebilir. İleri dönemlerde boyun fıtığı ve kanal daralması gibi cerrahi gerektirebilecek tablolar ortaya çıkabilir.
Korunma ve basit önlemler
Doğru ergonomi ve düzenli farkındalıkla risk büyük oranda azaltılabilir. Op. Dr. Mehmet Serdar Balkan’ın önerileri şunlar:
Ekranı göz hizasına yakın tutun.
Laptop kullanırken yükseltici ve harici klavye tercih edin.
Her 30 dakikada bir kısa mola vererek boyun ve omuzları hareket ettirin.
Baş nötr pozisyonda, omuzlar geride tutulmalı.
Boyun ve sırt kaslarını güçlendiren egzersizleri günlük rutine ekleyin.
Op. Dr. Mehmet Serdar Balkan son olarak, "Doğru duruş, ergonomik çalışma şartları ve düzenli egzersizle bu sorunların büyük bölümü önlenebilir. Teknoloji bize hizmet etmeli, omurgamıza zarar vermemeli" ifadelerini kullanıyor.
MEDİCANA SAĞLIK GRUBU BEYİN VE SİNİR CERRAHİSİ BÖLÜMÜ'NDEN OP. DR. MEHMET SERDAR BALKAN
