Çağın hastalığı: Dijital amnezi
Uzm. Dr. Nigar Ahmadova teknolojinin yaşamımızdaki yaygın kullanımının yeni sorunlar doğurduğunu belirterek, özellikle bilgileri akıllı telefon ve diğer dijital araçlara emanet etmenin hafıza üzerinde olumsuz etkileri olduğunu vurguladı.
Dijital amnezi ("Google etkisi") nedir?
Ahmadova, dijital amnezinin kişinin bilgiyi kendi zihninde saklamak yerine sürekli dijital notlara ve cihazlara güvenmesi sonucu ortaya çıktığını söyledi. Uzman, "Bilgiyi öğrenmek ve hatırlamak yerine ‘nasıl olsa gerektiğinde bulurum’ yaklaşımının benimsenmesi uzun süreli bellek oluşumunu zayıflatıyor" ifadesiyle bu eğilimi özetledi. Bilimsel literatürde bu durumun "Google etkisi" olarak da adlandırıldığını aktardı.
Beyin kullanıldıkça güçlenir
Acıbadem Kent Hastanesi Nöroloji Uzmanı Uzm. Dr. Ahmadova, yeni bilgilerin hipokampusta epizodik bellek olarak kodlandığını ve zamanla uzun süreli belleğe aktarıldığını anlattı. Ahmadova, bir bilginin sık hatırlanıp kullanılmasıyla hafızanın güçlendiğini; sürekli hatırlatıcı ve dijital not kullanımının bu doğal pekiştirme sürecini zayıflattığını belirtti. Ayrıca yapay zekâ ve dijital araçlara aşırı güvenmenin eleştirel düşünme ve problem çözme becerilerini köreltme riski taşıdığına dikkat çekti.
Dijital amneziden korunma önerileri
Ahmadova, dijital amneziden kaçınmak için şu uygulamaları önerdi:
Aktif hatırlama: Okuduğunuz veya dinlediğiniz bilgileri yardım almadan hatırlamaya çalışın; kendinize sorular sorun.
Günlük işleri not almadan yapma: Alışveriş listesi gibi basit işleri zaman zaman not almadan gerçekleştirin.
Uyku ve fiziksel aktivite: Düzenli ve kaliteli uyku edinmeye özen gösterin; haftada en az 3 gün yürüyüş veya başka bir fiziksel aktivite yapın.
Yeni ve zor beceriler öğrenme: Daha önce yapılmamış, zorlayıcı ve farklı bir beceri (örneğin müzik aleti çalmak veya yeni bir dil öğrenmek) edinmeye çalışın. Ahmadova, doğru alışkanlıklarla dijital amnezi eğiliminin tersine çevrilebileceğini sözlerine ekledi.
ACIBADEM KENT HASTANESİ NÖROLOJİ UZMANI DR. NİGAR AHMADOV
