Bolat: Yasa dışı ticaret ve kaçakçılıkla mücadelemiz güçlenerek devam edecek
Konferans ve temel mesaj
Ticaret Bakanı Ömer Bolat Ankara Ticaret Odası (ATO) ev sahipliğinde düzenlenen 'Yasa Dışı Ticaretle Mücadele Konferansı'nda yasa dışı ticaretin hem tüketici sağlığını riske attığını hem de üretim, istihdam, vergi gelirleri ve döviz kaybı yoluyla ülke ekonomisini zayıflattığını vurguladı. Bolat, hem yasal ticareti kolaylaştırmaya yönelik düzenlemelerle hem de kaçakçılıkla mücadele uygulamalarıyla kararlı bir duruş sergilediklerini belirtti.
Gümrükte dijital dönüşüm ve modernizasyon
Bolat, Ticaret Bakanlığı tarafından yürütülen teknik, dijital ve yasal düzenlemeler kapsamında Yetkilendirilmiş Yükümlü Sistemi, Tek Pencere Sistemi, İzinli Gönderici İşlemleri, Liman Tek Pencere Sistemi ve Havayolu İşlemlerinin Dijitalleştirilmesi Projesi gibi alanlarda adımlar atıldığını; ayrıca gümrük idarelerinin altyapı ve fiziki kapasitesini artırmaya yönelik birçok modernizasyon projesinin hayata geçirildiğini söyledi.
Gümrük kapıları ve uluslararası işbirlikleri
TOBB ile ortak yürütülen çalışmalarla 19 gümrük kara sınır kapısında modernizasyon ve dijitalleştirme tamamlandığını belirten Bolat, Türkiye'nin gümrük idarelerinin dünya çapında örnek gösterilen yönetimler haline getirildiğini ifade etti. İslam İşbirliği Teşkilatı'na bağlı İslam Ticaret ve Sanayi Odası ile de benzeri uygulamaların İslam ülkelerinde yaygınlaştırılması kararı alındığını aktardı. Ardahan Türkgözü ile Edirne Pazarkule'nin açıldığını, Suriye gümrük kapılarında yenileme çalışmalarının sürdüğünü ve Ağrı Gürbulak'ın modernizasyonunun tamamlandığını söyledi.
Yakalamalar ve mali büyüklükler
Yasa dışı ticaret ve narkotik yakalamalarına ilişkin rakamları paylaşan Bolat, 'özellikle 2023 yılında gümrük muhafaza ekiplerimizce 23 milyar lira olarak oluşan toplam gümrük yasa dışı ticaret ve narkotik yakalama rakamı 2022 yılında 12 milyar liraydı. 2024 yılında 55 milyar 178 milyon liraya yükseldi. 2025 yılında da yüzde 79 artışla 98,5 milyar liraya yükseldi' dedi. Yakalamalar içinde ticari eşya yasa dışı ticaret yakalamalarının 53 milyar 655 milyon lira olduğunu belirtti.
Bolat ayrıca geçen yıl tütün ve tütün mamulleri ile alkollü içkilerde yasa dışı ticaretin önlenmesinde yüzde 48 artış sağlandığını ve 1 milyar 360 milyon lira değerinde kaçak yakalaması yapıldığını aktardı. Elektronik sigaraya yönelik operasyonlarda 11 milyon adet elektronik sigara cihazı ve aksamı ele geçirildiğini; başta cep telefonu olmak üzere 2 milyar 882 milyon lira değerinde kaçak elektronik eşya yakalandığını, bunun 2024'e göre yüzde 34 artış olduğunu söyledi. Akaryakıt kaçakçılığına yönelik faaliyetlerde yüzde 47 artış sağlandığını ve 2025 yılında 153 milyon liralık kaçak yakalamalar gerçekleştiğini bildirdi.
İdari işlemler, eksik beyanlar ve denetimler
Gümrük işlemlerinde ön ve sonradan yapılan kontroller sonucunda Risk Kontrol Genel Müdürlüğü ve Teftiş Kurulu Başkanlığı çalışmalarıyla 9,8 milyar lira değerinde gümrük vergilerinin eksik beyan edildiğinin tespit edilerek ilgili kişiler hakkında ek takip ve para cezası uygulandığını söyledi.
Bolat, kayıt dışılığın sadece faturasız satış olmadığını; dijital mecralarda tüketiciyi yanıltarak haksız kazanç elde edilmesinin de kayıt dışılık kapsamına girdiğini vurguladı. Reklam Kurulu'nun Haziran 2023'ten bu yana tüketicileri aldatıcı reklamlarla mücadele kapsamında 606 milyon lira üzerinde idari para cezası uyguladığı ve reklam erişim yasakları getirdiğini, ayrıca 'influencer'lara yönelik bilgilendirme eğitimleri düzenlendiğini aktardı.
Denetim faaliyetlerine dair Bolat, Ticaret Bakanlığı birimleri ve İl Ticaret Müdürlükleri vasıtasıyla 2025 yılında 577 bin 771 adet işletmenin denetlendiğini ve 41,3 milyon ürün denetlemesi yapıldığını bildirdi.
Rekabet Kurulu uygulamaları
Rekabet Kurulu'nun adil ticareti sağlama ve hukuka aykırı uygulamalarla mücadele kapsamında 2024'te 223 soruşturmada 223 firmaya 7,7 milyar lira; 2025'te ise 227 soruşturmada 13,2 milyar lira idari para cezası uygulandığını hatırlattı.
Vurgulanan kararlılık
Ticaret Bakanı Ömer Bolat 'Yasa dışı ticaret ve kaçakçılığa tevessül edenlerle kararlı mücadelemiz bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da güçlenerek devam edecektir' sözleriyle bakanlık olarak mücadele iradesini yineledi.
TİCARET BAKANI ÖMER BOLAT, "YASA DIŞI TİCARET VE KAÇAKÇILIĞA TEVESSÜL EDENLERLE KARARLI MÜCADELEMİZ BUGÜNE KADAR OLDUĞU GİBİ BUNDAN SONRA DA GÜÇLENEREK DEVAM EDECEKTİR" DEDİ.
