Amfizemli hastalara cerrahi gerektirmeyen umut: coil ve valv uygulamaları
Amfizem, akciğerlerdeki hava keseciklerinin geri dönüşü olmayan hasarıyla ortaya çıkan ve hastalarda şiddetli nefes darlığına yol açan kronik bir solunum hastalığıdır. Günümüzde, açık cerrahi gerektirmeyen bronkoskopik volüm düşürücü yaklaşımlar hastalara yeni seçenekler sunuyor.
Amfizem ne demek ve neden sorun oluşturur?
Akciğerdeki kalıcı yapısal değişiklikler hava keseciklerinin genişlemesine ve solunum kapasitesinin azalmasına yol açar. Bu durum, günlük yaşam aktivitelerini kısıtlar ve yaşam kalitesini düşürür. Hedef; hava tuzaklanmasını azaltmak ve daha sağlıklı akciğer dokusunun solunuma katılımını artırmaktır.
Cerrahi dışı tedavi seçenekleri: coil ve endobronşiyal valv
Coil (spiral) tedavisi ile endobronşiyal valv uygulamaları bronkoskopi yoluyla, kesi yapılmadan uygulanır. Medicana Sağlık Grubu Göğüs Hastalıkları Bölümü ve Medicana International İzmir Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Nuran Katgı, bu yöntemlerin hasarlı akciğer bölgelerinin olumsuz etkisini azaltarak daha sağlıklı alanların etkin çalışmasını sağlamayı amaçladığını belirtiyor.
Kimler için uygundur?
Bronkoskopik volüm düşürücü işlemler özellikle ileri evre amfizemli, optimal ilaç ve solunum rehabilitasyonuna rağmen nefes darlığı devam eden hastalar için düşünülür. Ayrıca cerrahi riski yüksek, ileri yaşlı veya ek hastalıkları olan ve açık cerrahiye uygun bulunmayan hastalar için önemli bir alternatif oluşturur. Doç. Dr. Nuran Katgı, hasta seçiminin multidisipliner değerlendirme ile yapıldığını vurguluyor.
Yararları ve sınırlamaları
Bu yöntemlerin hastalığı kökten ortadan kaldırmadığı, ancak semptom kontrolü sağlayıp yaşam kalitesini iyileştirdiği ifade ediliyor. Bronkoskopik yöntemler; açık cerrahiye kıyasla daha düşük komplikasyon riski, daha kısa hastane yatışı ve daha hızlı iyileşme avantajı sağlar. Ayrıca kesi gerektirmemesi nedeniyle hastaların günlük yaşama daha kısa sürede dönmesine yardımcı olur.
Coil (spiral) tedavisinin çalışma prensibi
Doç. Dr. Nuran Katgı, coil'lerin akıllı tel olarak da adlandırıldığını ve bronkoskopi sırasında akciğer dokusuna yerleştirildikten sonra kendi doğal şeklini alıp kıvrılma yoluyla hasarlı, aşırı şişmiş bölgelerin hacmini azaltarak akciğer dokusunu daha kompakt hale getirdiğini açıklıyor. Bu sayede hava hapsi azalır ve solunum mekanikleri dengelenir.
Her hastaya coil uygulanamaz
Katgı, "Her amfizem hastasının coil tedavisi için uygun olmadığını" belirtiyor ve akciğer dokusunun yapısı, eşlik eden hastalıklar ile genel solunum kapasitesinin detaylı değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Uygun hasta seçimi ve işlemin deneyimli ellerde yapılması tedavi başarısını etkileyen en önemli faktörler arasındadır.
Valv mi, coil mi?
Doç. Dr. Nuran Katgı'ya göre endobronşiyal valv tedavisi, akciğer hasarının belirli bir bölgede yoğunlaştığı heterojen amfizem hastalarında daha uygun olabilir. Valv uygulamasının başarısı, hedeflenen bölgeye yan yollarla hava girişinin olmamasına bağlıdır. Katgı, kollateral ventilasyonun varlığının valv etkinliğini azaltan en önemli faktörlerden biri olduğunu belirtiyor.
Valv uygulamasında amaç hasarlı bölgeyi mekanik olarak tıkayarak hava girişini engellemek ve sekresyon çıkışına izin vermektir; böylece hedeflenen akciğer bölgesinde hacim küçülmesi sağlanır ve sağlıklı dokuların solunuma katılımı artar. Bu değişiklikler nefes darlığında azalma, efor kapasitesinde artış ve yaşam kalitesinde iyileşme ile kendini gösterir.
Sonuç
Doç. Dr. Nuran Katgı'nın aktardığı gibi, cerrahi dışı bronkoskopik volüm düşürücü yöntemler, uygun hasta seçimiyle amfizemli hastalara önemli ölçüde nefes rahatlaması ve yaşam kalitesinde iyileşme sağlayabilir. Hangi yöntemin tercih edileceği; amfizemin akciğer içindeki dağılımı, kollateral ventilasyon durumu ve hastanın genel klinik özelliklerine göre kararlaştırılır.
MEDİCANA SAĞLIK GRUBU GÖĞÜS HASTALIKLARI BÖLÜMÜ’NDEN DOÇ. DR. NURAN KATGI
